Türkiye ekonomisinin özellikle son yıllarda en hareketli işkollarının başında gelen "konut" sektörü, "işlem hacmi" ve "nakit akışıyla" göz alıcı bir görünüm sergiliyor. Buna karşın özellikle toplumun geniş çoğunluğu için "erişilebilir" olmayan konut üretimi ve yalnızca üst gelir grubuna yönelik sunuma yönelik eleştirilerin güçlendiği bugünlerde, kamu kurumlarının attığı adımların "sektörü" daha da güçlendirmesi bekleniyor.
Konut sektöründen alt gelir grubuna ne düşer?
Başta TOKİ olmak üzere bazı öncü kuruluşların girişimiyle başlatılan bir dizi hamle ile "konut sektöründen" doğan rantın tabana yayılması hedefleniyor. Bu hamlelere yönelik ilk hazırlıklar tamamlandı ve kimilerinin 2017 yılı içinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor. İşte bu hamlelerden bazıları:
– Gayrimenkul Borsası: Kentsel dönüşüm ve kimi konut projelerinde "metrekare" alımına olanak tanıyacak. Burada alımlar "sertifika" ihracıyla gerçekleştirilecek. TOKİ, Belediyeler, Şirketler ve İller Bankası'nın öncülüğünde atılan adımlarla vatandaşların, küçük birikimleriyle konut projelerine ortak olmalarına olanak tanınacak. Böylece yatırımcıların emlak fiyatlarında ortaya çıkan değer artışından da pay alması mümkün olacak.
– Sosyal Kiralık Konut: Önceliğin konut fiyatlarının çok yükseldiği kentlere ve kentsel dönüşüm projelerine tanınacağı uygulamada, dar gelir grubundaki kişilerin barınma ihtiyaçlarının karşılanması için sosyal kiralık konutlar oluşturulacak.
– Kamu için arsa üretimi: Kamu özellikle alt gelir grubundakilerin konut ihtiyacını gidermeye yönelik olarak piyasaya müdahil olmaya başlayacak. Kamu konut piyasasında düzenleyici ve denetleyici bir rol üstlenerek, bu gruplara uygun konut alanlarının geliştirilmesi için de yasal hazırlıkları yapacak
– Belediyelere pay: İmar planı değişiklikleri sonucunda, bir parsel üzerinde değer artışı yaşanırse belediye bu artıştan pay alacak.İmar planı değişiklikleri ise kentin gelişimini baz alan ölçümler üzerinden hayata geçirilecek.
– Kentsel dönüşüme üniversite müdahalesi: Yaşanan sorunlar nedeniyle kimi yerlerde durma noktasına gelen kentsel dönüşüm sürecine akademik kurumlar müdahil olacak. Oluşturulacak bir rehber ile birlikte kentin bütününe uygulanabilecek etki analizleri çerçevesinde bir eylem planı oluşturulacak.
– Yeni finansal destekler: Özellikle kentsel dönüşüm çalışmalarında hak sahiplerinin kişisel olarak ya da inşaat şirketlerinin kurumsal bazda dönüşüme girişebilmesine olanak tanıyacak finansal modeller oluşturulacak. Bu süreçte yerli üretimin desteklenmesi için yasal alt yapı oluşturulacak.
