Türkiye son yıllarda köprü ve otoyol inşaat alanında önemli bir ivme yakalasa da teknik donatılar ve alt yapı ihtiyaçlarındaki aksaklıkları bir türlü gideremedi. Başta özel şirketler tarafından işletilen köprü ve otoyollar olmak üzere ihlalli geçişlerde sağlıklı bir uyarı sisteminin çalışmaması vatandaşları neredeyse canından bezdirdi. Vatandaşların yüzde 1000'lere varan cezai ücret uygulamasına karşın yaptıkları hukuki başvurular dikkat çekici rakamlara ulaştı.
Hatalı geçişte uyarı sistemleri zayıf
Vatandaşlar ile işletmeci firmaları karşı karşıya getiren temel neden olarak bir sürücünün çeşitli sebeplerden gerçekleştirdiği ihlalli geçiş durumlarında yeterli, acil ve sağlıklı bilgi veren kanalların işlememesi olarak gösteriliyor. Uzmanlar özellikle hatalı geçiş durumlarında cep telefonlarına gönderilecek SMS'lerle durumun sürücülere bildirilmesi gerektiğine dikkat çekerken, halen vatandaşların geçiş ihlalini öğrenebileceği tek kanal olarak internet aramaları bulunuyor. Vatandaşlar kimi zaman sistem arızası, kimi zaman bakiye yetersizliği gibi durumlardan ihlalli geçiş yapmak durumunda kalabiliyor. Bunun sonucunda da yasal sürede yapılmayan ödemelere karşılık yüzde 1000'ler seviyesine varan bir cezai işleme burun buruna geliyorlar.
Bilgilendirme hakkının önemi
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan uzmanlar özellikle ihlalli geçiş hallerinde vatandaşlara yönelik uyarı sisteminin çok daha güçlü bir biçimde çalışması gerektiğine dikkat çekiyor. Ulaştırma Bakanlığı tarafından kurulan serbest geçiş sistemi ile köprü ve gişelerde yaşanan yığılmaların da anca bir nebze önüne geçildiğini vurgulayan uzmanlar vatandaştan zaman zaman haksız biçimde para ödenmeye mahkum edilmesine yol açan uygulamaları da eleştirmeye devam ediyor.
Yasa ne diyor?
Vatandaşların köprü ve otoyol gişelerinden geçişi, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesi kapsamında düzenleniyor. Yasaya göre Karayolları Genel Müdürlüğü ve özel sektör tarafından işletilen otoyol, köprü ve tünellerde belirlenen geçiş ücretini karşılamadan kaçak geçiş yapan kişilere çıkan ceza, 10 kat tutarında belirlenmiş durumda. Ödenen ceza bizzat işletmeciye aktarılıyor. Bununla birlikte yol, köprü ya da tünel şayet özel sektör tarafından işletiliyorsa, tahsil edilen cezanın yüzde 60'lık kısmı ise Hazine payı olarak devlete ödeniyor. UZmanlar, böylesine yüksek cezai işlemin uygulandığı bir ortamda sistemin en küçük bir soru işaretine dahi gerek kalmadan işlemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
