Rize ikinci Gemlik vakası olur mu?

Pazar günü Resmi Gazete'de yayımlanan ve Gemlik'in sağlam zeminli bir bölgeye taşınmasını öngören Kanun Hükmünde Kararname'nin tartışmaları sürerken, İnşaat Mühendisleri Odası'nın Rize'nin sahil kesimine ilişkin raporu 'benzer bir kararın' burada da uygulanıp uygulanamayacağı sorusunu gündeme getirdi. Rize İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Yazıcı, binaların bütününün korozyon tehlikesi altında bulunduğunu, demir bileşenlerinin elle temasla dahi dağılır hale geldiğini belirterek: "Binalar birbirine dayanarak ayakta kalıyor. Deprem bir tarafa bu binalar kendiliğinden dağılabilir..." dedi. Konu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne bir soru önergesi ile taşındı. 

Rize'nin 3'te 1'i dolgu alanı üzerinde

1960'lı yıllarda Rize'nin sahil kesiminde gerçekleştirilen dolgu sahası üzerinde yükselen yüzlerce binanın büyük risk taşıdığı yönündeki İnşaat Mühendisleri Odası raporu yeni bir tartışma yarattı. Kent merkezinin 3'te 1'lik kesimine yakın kısmının dolgu alan üzerinde yer aldığı Rize'de yaklaşık 70 bin kişinin bu alan üzerinde hayatını sürdürdüğü belirtiliyor. Yayınlanan raporda dolgu alanı üzerindeki yapı stokunun sağlıksız ve insan yaşamını riske atar bir düzeyde olduğuna dikkat çekilince, konu CHP İstanbul Milletvekili Mehmet Bekaroğlu tarafından soru önergesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşındı.

Dolgu alanda yenileme yerine, rezerv alan

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki'nin yanıtlaması istemiyle hazırlanan soru önergesine verilen yazıl yanıtta, dolgu alanlardaki yapıların yenilenmesinin mümkün olmadığı ve 1960'lı yıllarda başlatılan deniz dolgusu çalışması nedeniyle çok sayıda konut, kamu binası ve ticari birimlerin yer aldığı bölgede kentsel dönüşümün bu haliyle uygulanamayacağı belirtildi. Dolgu alanlarının zemin koşulları nedeniyle yeniden yapılaşmaya açılamayacağını ve bu alanlar üzerinde bulunan mevcut yapıların da tasfiyesini sağlamak ve afet riskini bertaraf etmek üzere Rezerv Yapı Alanları'nın belirlenmesine ihtiyaç duyulduğunun vurgulandığı açıklamada: "Sahada etüt çalışmaları yapılmakta olup sonuçlardan kamuoyu haberdar edilecektir..." ifadesine yer verildi. 

Dolgu alanı üzerindeki binaların durumu vahim

Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından Rize'nin dolgu alanı üzerindeki binalardan alınan beton numuneleri sonrasında mukavemet değerlerinin ölçüldüğünü ve binaların risk düzeylerinin yüksek olduğunu belirten Rize İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Murat Yazıcı: "Binaların beton sınıfları çok düşük. Uygun değerler taşımıyorlar. Bunun üzerine kendimiz gözlemsel ve deneysel olarak bu binaları izlemeye devam ettik. Gördük ki deniz suyundaki tuz temelle beraber 10-12. kata kadar binanın komplesini sarmış" ifadelerini kullandı.Yazıcı, beton sınıfı demirdeki korozyon kayıplarının binaları riskli hale getirdiğini ve konuyla ilgili raporların sonuçları hakkında da vatandaşlara bilgi verdiklerini dile getirdi. 

Binaların demirleri ellesen dağılıyor

1960'lı yıllarda gerçekleştirilen dolgu alanın üzerinde yapılaşma sınırının 3 kat olarak tasarlandığını, ancak bu tasarıda daherhangi bir mühendislik ve bilimsel hesaplamanın baz alınmadığı değerlendirmesini yapan Yazıcı, binaların eski tekniklerle inşa edildiğini belirtti. Yazıcı, bu binaların ilave imar izinleri ile yeni katlar halinde yükselmeye vesile olduğunu da belirterek: "Kimi yerlerde 10-12 kata kadar çıkılmış. Bu binaların bütünü korozyon tehlikesi altında. Demirlerin ömrü tamamlanmış, bir çoğu elle dağılacak seviyede. Binalar birbirlerine dayanarak ayakta kalabiliyor. Deprem riski bir tarafa, binalar kendiliğinden dahi yıkılabilir..." dedi.