Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı

Türkiye neredeyse her ay, tarihi bir yapının yanlış restorasyonuyla ilgili tartışmalara sahne oluyor. Son olarak Kanun döneminde Yatağan'a inşa edilen bir dizi yapıdaki yenilemeler sebebiyle hukuki süreç başlatıldı

Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı

Türkiye'de restorasyon faciaları ve doğal olarak bu çalışmalara yönelik eleştiri ve tartışmaların da ardı arkası kesilmiyor. Son olarak Kanuni Sultan Süleyman'ın Rodos seferi esnasında inşa ettirdiği bir dizi yapıdaki yenilemeler söz konusu süreçleri yöneten kurum ve kuruluşların "restorasyon" işinden pek de anlamadığı şüphelerinin güçlenmesine neden oldu. 

500 yıllık yapılarda restorasyon tartışması

 Tartışmalara konu olan yapı dizisi Muğla'nın yatağan ilçesi sınırları içinde yer alıyor. Rodos seferine çıkan Kanuni Sultan Süleyman tarafından bölgeye inşa ettirilen han, mescit ve köprü restorasyonlarının aslına uygun olarak yapılmadığının anlaşılması tartışmalara yol açtı. Uzmanlar yapılardaki orijinal taşların yerine traverten taşların kullanıldığını belirledi.

Diğer taraftan yine pencerelere de döneme aykırı biçimde demir doğralamaların monte edilmesi restorasyon ilkelerine aykırılık olarak belirlenirken 497 senelik köprünün kemerlerinden birinin ise yıkıldığı tespit edildi.

Valilik'ten sınırlı ödenek

Yürütülen yanlış restorasyon çalışmaları sonrasında ise Muğla Valiliği "aslına uygun olmadığı" gerekçesiyle Yatağan Belediyesi'ne hakedişin yüzde 37'ye yakın kısmını yatırmakla yetindi. Restorasyon çalışmasını yürüten firmanın ise Yatağan Belediyesi'ne karşı hukuki mercilere başvurduğu belirlendi.  

Aspendos Tiyatrosu ve mutfak mermeri sorunu

Antalya'da yer alan ve UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası Listesi'ne adaylığı bulunan Aspendos Antik Tiyatrosu'nun restorasyonu geçtiğimiz günlerde tamamlandı. Ancak restore edilen basamak kısımlarında, orijinal koyu gri yerine beyaz mermer kullanılması yenileme çalışmalarının "mutfak mermerleriyle" kıyaslanmasına neden oldu. İlgi çekici olan nokta ise Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın söz konusu restorasyonun doğru yapıldığını savunmasıydı.

 

 

 

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararlarına uygun olarak tamamlanan çalışmalarda "Korkuteli Beji" rengindeki kireç taşının kullanıldığına yer verildi. Bu vurgu önemli; zira laboratuvar testleri sonucunda özgün dokuya en uygun malzemenin kullanıldığı anlamına geliyor. Kendisini tarihi bir yapıya hazırlayan bir ziyaretçi için handikap oluşturan beyaz renkle ilgili olarak da bir vurguda bulunan Bakanlık, "Sakin olun, zamanla onlar da eskir"  anlamına gelecek ifadelerde bulundu.

İki bin yıllık kaleden Sünger Bob'a uzanan hikaye

 

 

Yakın dönemin en önemli tartışmalarından biri de iki bin yıllık tarihe sahip Şile Kalesi'nin restorasyonunda yaşandı. Esas ismi Ocaklı Ada Kale olarak bilinen kalenin yenileme çalışmalarının ardından ortaya çıkan görüntünün bir çizgi film karakteri olan Sünger Bob'a benzetilmesi üzerine bir açıklama yapan Şile Belediyesi de, Bakanlık gibi restorasyonun "dönem kalelerinini " incelenmesiyle gerçekleştirildiğini söyledi.

Şile Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan ve İBB bünyesinde faaliyet gösteren Bimtaş Boğaziçi İnşaat A.Ş. tarafında gerçekleştirilen Şile Kalesi Restorasyonunun, arkeolog, restoratör, mimar ve sanat tarihçilerinden oluşan bir kurul tarafından gerçekleştirildiği vurgulandı. 

Rumeli Hisarı'na "pırıl pırıl" bir 21. yüzyıl mescidi

 

 

Geçtiğimiz günlerin en çok tartışılan restorasyonlarından biri de, İstanbul'un sosyal ve kültürel yaşamına adanmış mekanlarından biri olarak çok sayıda konsere tanıklık eden Rumeli Hisarı sahnesinin tam ortasındaki mescid oldu. İstanbul'un fethi öncesinde Sultan II. Mehmet tarafından inşa edilen ve zamanla yıpranan Boğazkesen Mescidi'nin restorasyonu, Mayıs 2015 tarihinde, yapının bütününün yeniden inşasıyla tamamlandı.

Ancak ortaya çıkan sonuç beklendiği gibi olmadı. Sanat Tarihçileri, ortaya çıkan eserin orijinal yapı ile ilişkisini sorunlu bulurken, İTÜ'den Prof. Dr. Zeynep Ahunbay yapıyı: "Gıcır gıcır bir XXI. yüzyıl eseri..." olarak tanımladı. 

Tarihi mozaiklerden karikatüre dönüşüm

Tarihi yapı kategorisinde değerlendirilemese de, gerek ülke gündeminde işgal ettiği yer, gerekse restorasyon sürecinin nasıl yanlış yönetildiğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyan bir facia da Roma Dönemi'nden kalma mozaiklerin Yeni Hatay Arkeoloji Müzesi'ne taşınması sürecinde yaşandı. Dünyanın en büyük mozaik sergileme alanı olarak dikkat çeken Hatay Arkeoloji Müzesi'ndeki mozaiklerin yeni yerine taşınması sırasında yapılan yanlışlıklar o kadar vahim boyutlardaydı ki, Bakanlık, tüm çalışmaları durdurup soruşturma başlattı. Konuyla ilgili olarak Antakya Gazetesi'nin sorularını yanıtlayan yerel mozaik ustası Mehmet Daşkapan, tarihsel eserler üzerinde gerçekleştirilen işlemleri eleştirmiş ve "Resmen karikatür haline getirmişler..." ifadesini kullanmıştı. 

 

Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı: Bir faciadan diğerine

 


Yazar: Göktuğ Halis
Yorum

Benzer Haberler

Psikoteknik Belgesi Nedir, Neden İhtiyaç Duyulur?

Psikoteknik Belgesi Nedir, Neden İhtiyaç Duyulur?

Köprü açılışı yaklaşıyor, Çanakkale'de konut fiyatları yüzde 30-50 artıyor

Köprü açılışı yaklaşıyor, Çanakkale'de konut fiyatları yüzde 30-50 artıyor

Londra’nın yüksek döviz kira getirisi sunacak projesi ‘White City Living’ Türkiyeli yatırımcıya tanıtıldı

Londra’nın yüksek döviz kira getirisi sunacak projesi ‘White City Living’ Türkiyeli yatırımcıya tanıtıldı

Borsa İstanbul'da gong Dap Gayrimenkul için çaldı

Borsa İstanbul'da gong Dap Gayrimenkul için çaldı

Türk Sanayisinin En Modern Projesi

Türk Sanayisinin En Modern Projesi

Anadolu Yakası’nın En Büyük Parke ve Kapı Showroom'u Cesa Yapı Tarafından Açıldı

Anadolu Yakası’nın En Büyük Parke ve Kapı Showroom'u Cesa Yapı Tarafından Açıldı

İstanbul’un Kalbinde, İki Yakanın Buluşma Noktasında Benesta Acıbadem hızla yükselmeye devam ediyor

İstanbul’un Kalbinde, İki Yakanın Buluşma Noktasında Benesta Acıbadem hızla yükselmeye devam ediyor

Yapı ve Yapı Kempinski Residences Balmumcu projesinin inşaatına başladı

Yapı ve Yapı Kempinski Residences Balmumcu projesinin inşaatına başladı

Dekar Yapı 15.Yıl

Dekar Yapı 15.Yıl

İstanbul Boğazı’nda değeri 5 kat artan bir eve sahip olmak için Nef Reserve Kandilli’de son fırsat

İstanbul Boğazı’nda değeri 5 kat artan bir eve sahip olmak için Nef Reserve Kandilli’de son fırsat

Tahincioğlu Gayrimenkul, Göcek’in ilk Markalı Lüks Konut Projesine İmza Attı

Tahincioğlu Gayrimenkul, Göcek’in ilk Markalı Lüks Konut Projesine İmza Attı

Yapı ve Yapı’nın merkez ofisi Mimarlık Yıllığı’na girdi

Yapı ve Yapı’nın merkez ofisi Mimarlık Yıllığı’na girdi

DYO işbirliği ile gerçekleşen AURA Crea: “İzmir: Tarihin Renkleri” yarışmasının kazananları belli oldu

DYO işbirliği ile gerçekleşen AURA Crea: “İzmir: Tarihin Renkleri” yarışmasının kazananları belli oldu

2021’i satış rekoruyla kapatan Tahincioğlu, bu yıl toplam 4 yeni proje hayata geçirecek

2021’i satış rekoruyla kapatan Tahincioğlu, bu yıl toplam 4 yeni proje hayata geçirecek

“Anadolu Yakası’nın merkezi Avrupa Yakası’na an meselesi” Benesta Acıbadem’de ön satışlar başladı

“Anadolu Yakası’nın merkezi Avrupa Yakası’na an meselesi” Benesta Acıbadem’de ön satışlar başladı

Vedat Arslan: “Ekonomik güven konut üzerinden sağlanmaya devam ediyor”

Vedat Arslan: “Ekonomik güven konut üzerinden sağlanmaya devam ediyor”

Tema İstanbul 2’de birinci etapta satışa çıkan konutların yarısı 2 ayda satıldı

Tema İstanbul 2’de birinci etapta satışa çıkan konutların yarısı 2 ayda satıldı

2022 Ocak ayında 88.306 adet konut satıldı

2022 Ocak ayında 88.306 adet konut satıldı

DAP Gayrimenkul Geliştirme halka arzına 2.5 kat talep geldi

DAP Gayrimenkul Geliştirme halka arzına 2.5 kat talep geldi

RAMS Türkiye’nin Quattro İstanbul projesi satışa çıkıyor

RAMS Türkiye’nin Quattro İstanbul projesi satışa çıkıyor

DAP Gayrimenkul Geliştirme halka açılıyor

DAP Gayrimenkul Geliştirme halka açılıyor

EN ÇOK OKUNANLAR