Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı

Türkiye neredeyse her ay, tarihi bir yapının yanlış restorasyonuyla ilgili tartışmalara sahne oluyor. Son olarak Kanun döneminde Yatağan'a inşa edilen bir dizi yapıdaki yenilemeler sebebiyle hukuki süreç başlatıldı

Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı

Türkiye'de restorasyon faciaları ve doğal olarak bu çalışmalara yönelik eleştiri ve tartışmaların da ardı arkası kesilmiyor. Son olarak Kanuni Sultan Süleyman'ın Rodos seferi esnasında inşa ettirdiği bir dizi yapıdaki yenilemeler söz konusu süreçleri yöneten kurum ve kuruluşların "restorasyon" işinden pek de anlamadığı şüphelerinin güçlenmesine neden oldu. 

500 yıllık yapılarda restorasyon tartışması

 Tartışmalara konu olan yapı dizisi Muğla'nın yatağan ilçesi sınırları içinde yer alıyor. Rodos seferine çıkan Kanuni Sultan Süleyman tarafından bölgeye inşa ettirilen han, mescit ve köprü restorasyonlarının aslına uygun olarak yapılmadığının anlaşılması tartışmalara yol açtı. Uzmanlar yapılardaki orijinal taşların yerine traverten taşların kullanıldığını belirledi.

Diğer taraftan yine pencerelere de döneme aykırı biçimde demir doğralamaların monte edilmesi restorasyon ilkelerine aykırılık olarak belirlenirken 497 senelik köprünün kemerlerinden birinin ise yıkıldığı tespit edildi.

Valilik'ten sınırlı ödenek

Yürütülen yanlış restorasyon çalışmaları sonrasında ise Muğla Valiliği "aslına uygun olmadığı" gerekçesiyle Yatağan Belediyesi'ne hakedişin yüzde 37'ye yakın kısmını yatırmakla yetindi. Restorasyon çalışmasını yürüten firmanın ise Yatağan Belediyesi'ne karşı hukuki mercilere başvurduğu belirlendi.  

Aspendos Tiyatrosu ve mutfak mermeri sorunu

Antalya'da yer alan ve UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası Listesi'ne adaylığı bulunan Aspendos Antik Tiyatrosu'nun restorasyonu geçtiğimiz günlerde tamamlandı. Ancak restore edilen basamak kısımlarında, orijinal koyu gri yerine beyaz mermer kullanılması yenileme çalışmalarının "mutfak mermerleriyle" kıyaslanmasına neden oldu. İlgi çekici olan nokta ise Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın söz konusu restorasyonun doğru yapıldığını savunmasıydı.

 

 

 

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararlarına uygun olarak tamamlanan çalışmalarda "Korkuteli Beji" rengindeki kireç taşının kullanıldığına yer verildi. Bu vurgu önemli; zira laboratuvar testleri sonucunda özgün dokuya en uygun malzemenin kullanıldığı anlamına geliyor. Kendisini tarihi bir yapıya hazırlayan bir ziyaretçi için handikap oluşturan beyaz renkle ilgili olarak da bir vurguda bulunan Bakanlık, "Sakin olun, zamanla onlar da eskir"  anlamına gelecek ifadelerde bulundu.

İki bin yıllık kaleden Sünger Bob'a uzanan hikaye

 

 

Yakın dönemin en önemli tartışmalarından biri de iki bin yıllık tarihe sahip Şile Kalesi'nin restorasyonunda yaşandı. Esas ismi Ocaklı Ada Kale olarak bilinen kalenin yenileme çalışmalarının ardından ortaya çıkan görüntünün bir çizgi film karakteri olan Sünger Bob'a benzetilmesi üzerine bir açıklama yapan Şile Belediyesi de, Bakanlık gibi restorasyonun "dönem kalelerinini " incelenmesiyle gerçekleştirildiğini söyledi.

Şile Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan ve İBB bünyesinde faaliyet gösteren Bimtaş Boğaziçi İnşaat A.Ş. tarafında gerçekleştirilen Şile Kalesi Restorasyonunun, arkeolog, restoratör, mimar ve sanat tarihçilerinden oluşan bir kurul tarafından gerçekleştirildiği vurgulandı. 

Rumeli Hisarı'na "pırıl pırıl" bir 21. yüzyıl mescidi

 

 

Geçtiğimiz günlerin en çok tartışılan restorasyonlarından biri de, İstanbul'un sosyal ve kültürel yaşamına adanmış mekanlarından biri olarak çok sayıda konsere tanıklık eden Rumeli Hisarı sahnesinin tam ortasındaki mescid oldu. İstanbul'un fethi öncesinde Sultan II. Mehmet tarafından inşa edilen ve zamanla yıpranan Boğazkesen Mescidi'nin restorasyonu, Mayıs 2015 tarihinde, yapının bütününün yeniden inşasıyla tamamlandı.

Ancak ortaya çıkan sonuç beklendiği gibi olmadı. Sanat Tarihçileri, ortaya çıkan eserin orijinal yapı ile ilişkisini sorunlu bulurken, İTÜ'den Prof. Dr. Zeynep Ahunbay yapıyı: "Gıcır gıcır bir XXI. yüzyıl eseri..." olarak tanımladı. 

Tarihi mozaiklerden karikatüre dönüşüm

Tarihi yapı kategorisinde değerlendirilemese de, gerek ülke gündeminde işgal ettiği yer, gerekse restorasyon sürecinin nasıl yanlış yönetildiğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyan bir facia da Roma Dönemi'nden kalma mozaiklerin Yeni Hatay Arkeoloji Müzesi'ne taşınması sürecinde yaşandı. Dünyanın en büyük mozaik sergileme alanı olarak dikkat çeken Hatay Arkeoloji Müzesi'ndeki mozaiklerin yeni yerine taşınması sırasında yapılan yanlışlıklar o kadar vahim boyutlardaydı ki, Bakanlık, tüm çalışmaları durdurup soruşturma başlattı. Konuyla ilgili olarak Antakya Gazetesi'nin sorularını yanıtlayan yerel mozaik ustası Mehmet Daşkapan, tarihsel eserler üzerinde gerçekleştirilen işlemleri eleştirmiş ve "Resmen karikatür haline getirmişler..." ifadesini kullanmıştı. 

 

Tarihi yapıların restorasyonla imtihanı: Bir faciadan diğerine

 


Yazar: Göktuğ Halis
Yorum

Benzer Haberler

Türkiye genelinde dövizden daha fazla artan konut fiyatları son 1 yılda yüzde 63 artış kaydetti

Türkiye genelinde dövizden daha fazla artan konut fiyatları son 1 yılda yüzde 63 artış kaydetti

KİPTAŞ 24 Aralık’ta 64 dükkan ve 2 konutu açık artırmayla satışa sunuyor

KİPTAŞ 24 Aralık’ta 64 dükkan ve 2 konutu açık artırmayla satışa sunuyor

Konut satışları hızlı arttı, yabancıya satışta rekor kırıldı

Konut satışları hızlı arttı, yabancıya satışta rekor kırıldı

Avrupa gayrimenkul sektörüne duyulan güven geçen yıla göre iki kat arttı

Avrupa gayrimenkul sektörüne duyulan güven geçen yıla göre iki kat arttı

Sinpaş’tan her daim kazandıracak yeni proje: Koru Aura

Sinpaş’tan her daim kazandıracak yeni proje: Koru Aura

Akyapı kurucu ortağı Hüseyin Dinçel: Konut güvenli liman olduğunu kanıtladı

Akyapı kurucu ortağı Hüseyin Dinçel: Konut güvenli liman olduğunu kanıtladı

Aralık ayı sonu itibariyle 2021 konut satışları bir önceki yılı yakaladı

Aralık ayı sonu itibariyle 2021 konut satışları bir önceki yılı yakaladı

Dekar Yapı, Prof. Doğan Kuban’ın “Cennetin Kapıları” kitabının sponsor oldu

Dekar Yapı, Prof. Doğan Kuban’ın “Cennetin Kapıları” kitabının sponsor oldu

Enflasyona karşı koruyacak en güvenli liman konut!

Enflasyona karşı koruyacak en güvenli liman konut!

“Markalı Arsa”yı Gayrimenkul Sektörü ile Tanıştıran Nef’ten 2022’nin İlk Fırsatı!

“Markalı Arsa”yı Gayrimenkul Sektörü ile Tanıştıran Nef’ten 2022’nin İlk Fırsatı!

Silverline ile yılın son günlerinde mutfaklar yenileniyor

Silverline ile yılın son günlerinde mutfaklar yenileniyor

Swissôtel Residences Çeşme ile villa konforu rezidans kültürüyle buluşuyor

Swissôtel Residences Çeşme ile villa konforu rezidans kültürüyle buluşuyor

Pasifik GYO Borsa İstanbul’da işlem görmeye başladı, 2022’de İstanbul’da iki yeni projeye başlayacak

Pasifik GYO Borsa İstanbul’da işlem görmeye başladı, 2022’de İstanbul’da iki yeni projeye başlayacak

MESA, Artaş, Kantur&Akdaş Ortaklığı Tema İstanbul 2’yi satışa sundu

MESA, Artaş, Kantur&Akdaş Ortaklığı Tema İstanbul 2’yi satışa sundu

Ege Yapı’dan İstanbul ve İzmir’de 7 milyarlık 7 proje yatırımı

Ege Yapı’dan İstanbul ve İzmir’de 7 milyarlık 7 proje yatırımı

Düşler Vadisi Riva’da ilk etap teslimlerine başlandı

Düşler Vadisi Riva’da ilk etap teslimlerine başlandı

DASK Depreme Dayanıklı Bina Tasarımı Yarışması geri dönüyor… Binalar altıncı kez depremde ayakta kalmak için yarışacak

DASK Depreme Dayanıklı Bina Tasarımı Yarışması geri dönüyor… Binalar altıncı kez depremde ayakta kalmak için yarışacak

İzmir’de satış ve kira bedelleri yüzde 20-25 oranında arttı

İzmir’de satış ve kira bedelleri yüzde 20-25 oranında arttı

Kaleseramik ‘Atık Yönetimi’ ile ‘Sürdürülebilirlik İş Ödülü’nü kazandı

Kaleseramik ‘Atık Yönetimi’ ile ‘Sürdürülebilirlik İş Ödülü’nü kazandı

GYODER Gösterge: Yabancıya konut satışı Eylül’de tarihin en yüksek rakamına ulaştı

GYODER Gösterge: Yabancıya konut satışı Eylül’de tarihin en yüksek rakamına ulaştı

Yunanistan’daki Metro Cash&Carry depolarının inşasında İzocam Taşyünü ürünler tercih edildi

Yunanistan’daki Metro Cash&Carry depolarının inşasında İzocam Taşyünü ürünler tercih edildi

EN ÇOK OKUNANLAR