Kiracılar ile ev sahipleri arasında kira artışı hususunda sorunlar çıkabiliyor. Kira artışı anlaşmazlığı yaşanmaması için birtakım önlemleri almakta fayda var. Öncelikli olarak bilinmesi gereken kiracıların enflasyon oranlarından haberdar olmasıdır. Çünkü Yeni Borçlar Kanunu’na göre kiralara yapılacak zamlar, TÜİK tarafından her ay açıklanan enflasyon oranlarına göre belirleniyor. Tabii burada baz alınması gereken oran ise Üretici Fiyatları Endeksi’ndeki (ÜFE) artış oranı. Yani kanunen yapılacak zammın ÜFE oranını geçmemesi gerekiyor. Bu durumda kiracıların enflasyon oranının üzerinde bir kira artışı yapmamaları hukuken doğru. Nitekim eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz’ında bu yönde açıklamaları olduğunu hatırlatalım. Durmuş Yılmaz başkan olduğu dönemde bu konuya dikkat çekmiş ve kiracı ile ev sahiplerine yaptığı kira artışında enflasyon hedefini dikkate almaları yönünde uyarmıştı.
Kirada sözleşme serbesti ne demek?
Öte yandan kirada sözleşme serbestisinin de olduğunu söylememiz gerekir. Yani kiralayan ve kiracı kira artışlarını istedikleri şekilde belirleyebilir. Tabii bu kiralayan ile kiracı arasında yazılı-geçerli bir sözleşmenin olmadığı durumlarda geçerli oluyor. Eğer böyle bir sözleşme yok ve kira artış oranı berlilenmemiş ve kira artışı anlaşmazlığı yaşanmış ise, artış, hakim tarafından bir önceki kira yılının Üretici Fiyatları Endeksi’ndeki (ÜFE) artış oranını geçmeyecek şekilde belirlenir.
Güncel kira artış oranları için 'Kira Artış Oranı' konulu yazımızı inceleyebilirsiniz.
Emlakçı komisyonu ile ilgili merak ettikleriniz için 'Emlakçı Komisyonu' konulu yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kira artışı Borçlar Kanunu
Bilindiği üzere 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu'nda konut kiralarına yapılacak zam oranları yeniden belirlenmişti. Kanuna göre, kiraların ne kadar zam göreceği enflasyon rakamları baz alınarak hesaplanmaya başlanmıştı. Yani, kira sözleşmesi dolanlar, kira zam oranlarını her ayın başında açıklanan Üretici Fiyat Endeksi'ne (ÜFE) göre hesaplıyorlardı. Ancak 2 ayrı yıllık ÜFE oranları olduğu için bu noktada bir belirsizlik hakimdi. Çünkü ilgili kanunda hangi ÜFE oranlarının baz alınarak kira zamlarının belirleneceği belirtilmemişti. Nihayet, TÜİK bu belirsizliği ortadan kaldırarak, kira artış oranında '12 aylık ortalamalara göre değişimin değil, bir önceki yılın aynı ayına göre değişimin baz alınacağını belirtmişti. Yani sizlerde, kira zam oranınızı belirlerken, yukarıdaki örneklerde olduğu gibi ÜFE'de bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim oranı esas alacaksınız.
