Mayıs 2018 kira artış oranı belli oldu

Güncel 2018 Kira artış oranları bu yazıda! Kira artışı neye göre hesaplanır? Ayrıca olarak geçmiş senelerdeki kira artış oranlarını da bu yazımızdan inceleyebilirsiniz!

Mayıs 2018 kira artış oranı belli oldu


Kira artışı neye göre hesaplanır, oranları nasıl hesaplanır? diye soruyorsanız yanıtlarını bu yazımızda bulabilirsiniz. Kira artış TEFE-TÜFE oranlarına göre belirleniyor. 

Kira artışı neye göre hesaplanır? 

2012 yılında kira zam oranlarının belirlenmesi konusunda kanunla bir yenilik getirildi. Daha önceleri ev sahibinin inisiyatifine bırakılan kira zamları, 1 Temmuz 2012'de yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu ile birlikte, kira zam oranı enflasyon rakamlarına bağlanmıştı. Kira zamları o tarihten itibaren her ayın başında açıklanan enflasyon rakamlarına göre hesaplanmaya başlandı. 

1 Temmuz 2012 tarihinde başlayan uygulama ile Türkiye İstatistik Kurumu tarafından her ayın başında açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ne (ÜFE) göre kira zam oranı hesaplanmaya başladı. Sonrasında ise kira artış oranında 12 aylık ortalamalara göre değil, bir önce yılın aynı ayına göre değişim baz alınmaya başladı. 

Ev sahibi kira sözleşmesi şartlarına uygun bir zam yapmışsa kiracının da o sözleşme şartlarına uyması gerekir. Bununla ilgili detayları Hangi şartlarda kira zammı yapılabilir? yazımızda bulabilirsiniz. 

Kira sözleşmesini geçtiğimiz yıl Nisan ayında yapanlar için kira zam oranı belli oldu.
 

Kira artış oranları 2018

2018 Mayıs kira artış oranı 

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 2,60, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 8,03, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,37 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 15,36 artış gösterdi. Bu rakamlara göre Mayıs 2018 kira artış oranı yüzde 15,36 olarak belirlendi. 

2018 Nisan kira artış oranı belli oldu 

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,54, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 5,29, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,28 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15,35 artış gösterdi. Buna göre 2018 Nisan ayında kira artış oranı yüzde 15,35 olarak belirlendi. 

Mart ayında kira zam oranı yüzde 15,50 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerime göre; Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 2,68, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 3,69, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,71 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15,50 artış gösterdi. Buna göre 2018 Mart ayı kira artış oranı yüzde 15,50 oldu. 

2018 Mart kira artış hesaplama 

Kira bedeli : 1000 TL

Kira zam oranı : Yüzde 15,50 

Zam bedeli: 155 TL 

Zamlı kira bedeli: 1,155 TL. 

Kira artış oranı Şubat 2018

2018 Şubat ayında kira artış oranı yüzde 15,66 olarak belirlenmişti. Şubat ayında Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,99, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 0,99, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,14 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15,66 artış gösterdi.

2018 Şubat kira artış oranları nasıl hesaplanır? 

2018 Şubat kira artış oranını bir örnekle açıklayalım. 

Kira bedeli: 1.000 TL
Kira zam oranı: Yüzde 15,66 
Zam bedeli: 156,6 TL 
Zamlı kira bedeli: 1,156.6 TL olacak. 

Kira artışı Ocak 2018

TÜİK verilerine göre 2018 Ocak kira artış oranı yüzde 15,82 oldu. Aralık 2017 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ni açıklayan TÜİK verilerine göre, 2017 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 1,37, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 15,47, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,47 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 15,82 artış gösterdi. Yani Ocak 2018 kira artış oranı yüzde 15,82 olarak belirlendi. 
 

Kira artış oranları 2017 

Aralık 2017 kira artış oranı 

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından bugün yayımlanan verilere göre, Kasım 2017'de Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, bir önceki aya kıyasla yüzde 2.02, bir önceki senenin Aralık ayı bazında ise yüzde 13.91 oranında arttı. Artış, geçen yılın Kasım ayına kıyasla ise yüzde 17.30 olarak belirlenirken, on iki aylık ortalamalar yüzde 15.38 seviyesini gösterdi. 

Haziran 2017 kira artış oranı 

Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2017 Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,52, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 7,74, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,26, 12 aylık ortalamalara ise yüzde 9,02 artış gösterdi. Yani kira artış oranı Haziran 2017'de yüzde 9,02 olacak. Ev sahibi en fazla yüzde 9,02 zam yapabilecek. 

Örnekle açıklayacak olursak; 

Kira bedeli 1.000 TL olan kiracının Haziran 2017 kira zam oranı yüzde 9,02, zam bedeli 90,2 TL, zamlı kira bedeli ise 1.090,2 TL olacak. 

Kira artış oranı Mayıs 2017

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre Mayıs ayında sözleşmesi yenilenecek olan kiracılara yüzde 8,01 oranında zam yapılabilecek. 

Kira artış oranı Nisan 2017

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi aylık yüzde 0,76 arttı. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2017 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 0,76, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 7,19, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,37 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 8,01 artış gösterdi.

ÜFE 2017 Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1.01, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 6.38, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16.09 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 6,89 artış gösterdi. Buna göre, Nisan 2017'de en fazla yüzde 6,89 oranında zam yapılabilecek. Kira bedeli 1.000 TL olan kiracının Nisan 2017 kira artış oranı ile birlikte zamlı kira bedeli; 1.068,90 TL olacak.  

Kira artış oranı Mart 2017 

TÜİK Aralık ayı ÜFE rakamlarını açıkladı. ÜFE 2017 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 1.26, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 5.29, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15.36 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 5.87 artış gösterdi. 

Buna göre; 

2017 Mart kira artış oranı yüzde 5.87 oldu. Ev sahipleri Mart 2017'de en fazla yüzde 5.87 oranında zam yapabilecek. 

Kira artış oranı Şubat 2017

ÜFE 2017 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 3,98, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 3,98, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,69 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 4,96 artış gösterdi. Bu durumda ev sahipleri Şubat ayında kiracılarına en fazla 4.96 oranında zam yapabilecek. 

Şubat 2017 kira zam oranı 

Kira Bedeli: 1.000 TL
Kira zam oranı: Yüzde 4,96
Zam bedeli: 49,60 TL
Zamlı kira bedeli: 1.049,60 TL olur.

Kira artış oranı Ocak 2017 

Ocak 2017 kira artış oranı ise 4,30 olarak belirlendi. Örneğin geçen yıl Ocak ayında evini 1.000 TL'ye kiralamış olan bir kişinin bu ay zamlı olarak ödeyeceği kira bedeli 1.043 TL olacak. Yani, yeni kira bedelini 43 TL zamlı ödeyecek. 

2017 Ocak kira zam oranı örnek

Kira Bedeli: 1.000 TL
Kira zam oranı: Yüzde 4,30
Zam bedeli: 43,00 TL
Zamlı kira bedeli: 1.043 TL olur.
 

Kira artış oranları 2016 

Kira artış oranı Aralık 2016 

TÜİK Kasım ayı ÜFE rakamlarını açıkladı. ÜFE Kasım 2016'da Ekim ayına göre yüzde 2 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 6,76 artış, 2015 yılının Kasım ayında göre yüzde 6,41 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 3,93 artış gösterdi. Buna göre ev sahipleri Aralık ayında en fazla yüzde 3,93 oranında zam yapabilecek. 

Örneğin; kira bedeli 1.000 TL olan kiracının yüzde 3,93 kira zam oranı ile zamlı kira bedeli 1.039,30 TL olacaktır. 

Kira artış oranı Kasım 2016 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ekim 2016 ÜFE oranlarını açıkladı. 

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) 2016 Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0,84 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 4,66 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2.84 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 3.83 artış gösterdi. 

Buna göre; 

2016 Kasım kira artış oranı yüzde 3,83'ün üzerinde yapılamayacak. Ev sahibi yüzde 3,83'ün üzerinde kiraya zam yapamaz. 1.000 TL kira ödeyen bir kişinin kirası Kasım ayı kira zam oranı (yüzde 3,83) ile birlikte 1.038.30 olacaktır. 

Kira artış oranı Ekim 2016 

TÜİK, Ekim ayında kullanılacak enflasyon oranlarını bugün açıkladı. Geçtiğimiz ay sözleşmesi yenilenen kiracılara yüzde 4,51 oranında zam yapıldı. Peki, Ekim 2016 kira artış oranı ne kadar oldu? 

2016 Ekim kira artış oranı, açıklanan verilere göre yüzde 4,07'den yüksek olamayacak. Bir örnekle açıklayacak olursak; 

Kira bedeli 1.000 lira olan kiracının yüzde 4,07 zam oranı ile yeni zamlı kira bedeli 1.040.70 TL olacak. 

Kira artış oranı Eylül 2016 

TÜİK, Ağustos ayı Üretici Fiyat Endeksi'ni açıkladı. Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2016 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzee 0,08 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 3,49 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre 3,03 artış, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 4,51 artış gösterdi. Bu verilere göre ev sahibi Eylül ayında kiracısına yüzde 4,51'in üzerinde artış yapamaz. 

Kira artış oranı Ağustos 2016

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) 2016 Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,21 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre ise yüzde 3,41 artış, bir önceki yılın Ağustos ayına göre ise yüzde 3,96 artış ve 12 aylık ortalamaya göre yüzde 4,77 artış gösterdi. 2016 Ağustos kira artış oranı ise 4,77 olarak kabul edilecek. 

Kira artış oranı Temmuz 2016

Kira artış oranı ÜFE'ye göre belirleniyor. Bu oran hesaplanırken ise 12 aylık ortalama esas alınıyor. ÜFE ise her ay Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanıyor. 2016 Temmuz ayı kira artış oranı 4,91 olarak kabul edilecek. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2016 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,41 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre ise yüzde 3,19 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 3,41 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 4,91 artış gösterdi. 

Kira artış oranı Haziran 2016

Tüik Mayıs ayı ÜFE oranlarını açıkladı. Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2016 Mayıs ayında Nisan ayına göre yüzde 1,48 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 3,25 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 5,19 artış gösterdi. Kira zam oranı hesaplanırken ÜFE'nin 12 aylık ortalaması baz alınıyor. Böylece geçtiğimiz yıl Haziran ayında kira sözleşmesi yapan bir kiracıya ev sahibi en fazla 5,19 artış yapabilir. Yani kira artış oranı Haziran 2016 5,19 olarak belirlendi. 

Kira Beledi 1000 TL olan bir kiracının Haziran ayında yüzde 5,19 kira zam oranı ile zam bedeli 51,90 TL, zamlı kira bedeli ise 1.051.90 TL olur. 

Kira artış oranı Mayıs 2016

Kira artış oranı, Yeni Borçlar Kanunu'na göre TÜİK tarafından açıklanan Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi'nin 12 aylık ortalamaları baz alınarak hesaplanıyor. TÜİK'in 2016 Nisan ayı verilerine göre ÜFE 12 aylık ortalamalara göre yüzde 5,47 artış gösterdi. Kira sözleşmeleri 2015 yılı Mayıs ayında başlayanlara ev sahipleri 5,47 oran üzerinde zam yapamayacak. 

Buna göre; Kirası 800 TL olan bir kişinin 2016 Mayıs ayında 5,47 kira zam oranı ile birlikte zam bedeli 43,76 TL olur. Böylelikle ödeyeceği zamlı yeni kira bedeli ise 843,76 TL olur. 
 

Kira artış oranları 2015

Şubat 2015 kira artış oranı

Ocak’ta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,10, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 0,33 arttı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7,24, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 3,28 olmuştu. Buna göre Şubat 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;  

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 16.4 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 32.8 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 49.2 TL.

Mart 2015 kira artış oranı

Şubat ayında enflasyon aylık bazda yüzde 0,71, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,20 artış göstermişti. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7,55, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 3,10 olarak gerçekleşmişti. Buna göre Mart 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 15.5 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 31 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 46.5 TL.

Nisan 2015 kira artış oranı

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Mart'ta aylık bazda yüzde 1,19, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 1,05 artış göstermişti. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7,61, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 3,41 olarak gerçekleşmişti. Buna göre Nisan 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 17.05 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 34.1 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 51.15 TL.

Mayıs 2015 kira artış oranı

Nisan’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık 7.91,  yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 4.80 olarak gerçekleşmişti. Buna göre Mayıs 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 24 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 48 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 72 TL.

Haziran 2015 kira artış oranı

Mayıs’ta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta yüzde 0,56, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,11 artarak; yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 8,09, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 6,52 olmuştu. Buna göre Haziran 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 32 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 65 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 97 TL.

Temmuz 2015 kira artış oranı

Haziran’da  Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda yüzde 0,51 düşmüş, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 0,25 artmıştı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7,20, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 6,73 olmuştu. Buna göre Temmuz 2015’te kiralar aşağıdaki gibi zam görmüştü;

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 33 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 67 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 100 TL.

Ağustos 2015 kira artış oranı 

Ağustos 2015 verilerine göre; Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2015 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre düşüş göstererek yüzde 6,42 oldu. Yani, TÜİK tarafından 2015 Ağustos ayında açıklanan verilere göre mülk sahipleri 2015 yılının Ağustos ayında kiracıya en fazla yüzde 6,42 oranında zam yapabilecek. 2015 Ağustos ayında Yİ-ÜFE 12 aylık ortalamalara göre yüzde 5,62 oldu.

Kira zam hesabında bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı kullanılıyor. Yani 6,42’lik oran baz alınıyor.
 

Kira artış oranı 2014 

Ocak 2014 kira artış oranı 

Aylık kirası 1000 TL olan bir konutta ikamet ettiğinizi ve kira sözleşmenizin de Şubat ayında dolduğunu düşünelim. TÜİK'in açıklamasına göre, kiranıza gelecek zammı hesaplamak için Şubat ayı başında açıklanan Ocak 2014 ÜFE oranına yani Ocak 2014 bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranına bakmanız gerekiyor. Buna göre, 'bir önceki yılın aynı ayına göre değişim' Ocak 2014'te yüzde 10.72 olarak açıklandı. Sizin de aylık kirası 1000 TL olan konutunuza gelecek zammı hesaplamak için 10.72 oranını (2014 tefe tüfe kira artış oranını) baz almanız gerekiyor:

1000 TL'nin yüzde 10.72'si: 107.2 TL'dir. Yani kiranıza gelecek zam, 2014 kira artış oranı 107.2 TL olarak belirlenir.

Aralık 2014 kira artış oranı 

TÜİK'in açıkladığı Kasım 2014 enflasyon rakamlarına göre; Kasım'da Tüketici Fiyat Endeksi yüzde 0.18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise yüzde 0.97 düştü. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 9.15, yurt içi üretici fiyatlarında da yüzde 8.36 olarak gerçekleşti.

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 41.8 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 83.6 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 125.4 TL.

Kira artış oranı Kasım 2014 

TÜİK’in açıkladığı Ekim 2014 enflasyon rakamlarına göre; Ekim’de Tüketici Fiyat Endeksi yüzde 1.90,  Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise yüzde 0.92 arttı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 8.96, yurt içi üretici fiyatlarında da yüzde10.10 olarak gerçekleşti.

Aylık kirası 500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 50 TL,

Aylık kirası 1000 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 101 TL,

Aylık kirası 1500 TL olan bir eve yapılacak kira zammı 151 TL
 

Kira artış oranları neye göre belirlenir? 

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu’na göre, kira zamları enflasyon rakamlarına bağlandı. Yani, kira sözleşmesi dolanlar, kira zam oranlarını her ayın başında açıklanan Üretici Fiyat Endeksi'ne (ÜFE) göre hesaplayacaklar.

Aylık kirası 1.000 TL olan bir konutta ikamet ettiğinizi ve kira sözleşmenizin de Şubat ayında dolduğunu düşünelim. TÜİK'in açıklamasına göre, kiranıza gelecek zammı hesaplamak için Şubat ayı başında açıklanan Ocak 2014 ÜFE oranına yani Ocak 2014 bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranına bakmanız gerekiyor. Buna göre, 'bir önceki yılın aynı ayına göre değişim' Ocak 2014'te yüzde 10.72 olarak açıklandı. Sizin de aylık kirası 1000 TL olan konutunuza gelecek zammı hesaplamak için 10.72 oranını (2014 tefe tüfe kira artış oranını) baz almanız gerekiyor: 1000 TL'nin yüzde 10.72'si: 107.2 TL'dir. Yani kiranıza gelecek zam, 2014 kira artış oranı 107.2 TL olarak belirlenir.

Türk Borçlar Kanunu kira hükümleri

4 Şubat 2011 Cuma günü 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Borçlar Kanunu'nda Dördüncü Bölüm kapsamında Kira ile ilgili hükümler şu şekilde sıralanıyor;

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kira Sözleşmesi

BİRİNCİ AYIRIM

Genel Hükümler

A. Tanımı

MADDE 299- Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

B. Kira süresi

MADDE 300- Kira sözleşmesi, belirli ve belirli olmayan bir süre için yapılabilir.

Kararlaştırılan sürenin geçmesiyle herhangi bir bildirim olmaksızın sona erecek kira sözleşmesi belirli sürelidir; diğer kira sözleşmeleri belirli olmayan bir süre için yapılmış sayılır.

C. Kiraya verenin borçları

I. Teslim borcu

MADDE 301- Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Bu hüküm, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez; diğer kira sözleşmelerinde ise, kiracı aleyhine genel işlem koşulları yoluyla bu hükme aykırı düzenleme yapılamaz.

II. Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu

MADDE 302- Kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere, aksi kararlaştırılmamış veya kanunda öngörülmemiş ise, kiraya veren katlanır.

III. Yan giderlere katlanma borcu

MADDE 303- Kiraya veren, kiralananın kullanımıyla ilgili olmak üzere, kendisi veya üçüncü kişi tarafından yapılan yan giderlere katlanmakla yükümlüdür.

IV. Kiraya verenin kiralananın ayıplarından sorumluluğu

1. Kiralananın teslim anındaki ayıplarından sorumluluk

MADDE 304- Kiralananın önemli ayıplarla teslimi hâlinde kiracı, borçlunun temerrüdüne veya kiraya verenin kiralananın sonradan ayıplı duruma gelmesinden doğan sorumluluğuna ilişkin hükümlere başvurabilir.

Kiralananın önemli olmayan ayıplarla tesliminde ise kiracı, kiralananda sonradan ortaya çıkan ayıplardan dolayı kiraya verenin sorumluluğuna ilişkin hükümlere başvurabilir.

2. Kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesinden sorumluluk

a. Genel olarak

MADDE 305- Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı, kiraya verenden ayıpların giderilmesini veya kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim yapılmasını ya da zararının giderilmesini isteyebilir. Ancak, zararın giderilmesi istemi diğer seçimlik hakların kullanılmasını önlemez.

Önemli ayıp durumunda kiracının sözleşmeyi fesih hakkı saklıdır.

b. Ayıbın giderilmesini isteme ve fesih

MADDE 306- Kiracı, kiraya verenden kiralanandaki ayıbın uygun bir sürede giderilmesini isteyebilir; bu sürede ayıp giderilmezse kiracı, ayıbı kiraya veren hesabına gidertebilir ve bundan doğan alacağını kira bedelinden indirebilir veya kiralananın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteyebilir.

Ayıbın, kiralananın öngörülen kullanıma elverişliliğini ortadan kaldırması ya da önemli ölçüde engellemesi ve verilen sürede giderilmemesi hâlinde kiracı, sözleşmeyi feshedebilir.

Kiraya veren, kiralanandaki ayıbı gidermek yerine, uygun bir süre içinde ayıpsız benzeriyle değiştirebilir.

Kiraya veren, kiracıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek, onun seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

c. Kira bedelinin indirilmesi

MADDE 307- Kiracı, kiralananın kullanımını etkileyen ayıpların varlığı hâlinde, bu ayıpların kiraya veren tarafından öğrenilmesinden ayıbın giderilmesine kadar geçen süre için, kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim yapılmasını isteyebilir.

d. Zararın giderimi

MADDE 308- Kiraya veren, kusuru olmadığını ispat etmedikçe, kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları kiracıya ödemekle yükümlüdür.

V. Üçüncü kişinin ileri sürdüğü haklar sebebiyle sorumluluk

1. Zapttan sorumluluk

MADDE 309- Bir üçüncü kişinin kiralananda kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, kiracının bildirimi üzerine davayı üstlenmek ve kiracının uğradığı her türlü zararı gidermekle yükümlüdür.

2. Üçüncü kişinin sözleşmenin kurulmasından sonra üstün hak sahibi olması

a. Kiralananın el değiştirmesi

MADDE 310- Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur.

Kamulaştırmaya ilişkin hükümler saklıdır.

b. Üçüncü kişinin sınırlı ayni hak sahibi olması

MADDE 311- Sözleşmenin kurulmasından sonra üçüncü bir kişi, kiralanan üzerinde kiracının hakkını etkileyen bir ayni hak sahibi olursa, kiralananın el değiştirmesiyle ilgili hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

c. Tapu siciline şerh

MADDE 312- Taşınmaz kiralarında, sözleşmeyle kiracının kiracılık hakkının tapu siciline şerhi kararlaştırılabilir.

D. Kiracının borçları

I. Kira bedelini ödeme borcu

1. Genel olarak

MADDE 313- Kiracı, kira bedelini ödemekle yükümlüdür.

2. İfa zamanı

MADDE 314- Kiracı, aksine sözleşme ve yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri, her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür.

3. Kiracının temerrüdü

MADDE 315- Kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödeme borcunu ifa etmezse, kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verip, bu sürede de ifa etmeme durumunda, sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.

Kiracıya verilecek süre en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında ise en az otuz gündür. Bu süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

II. Özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu

MADDE 316- Kiracı, kiralananı, sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür.

Kiracının bu yükümlülüğüne aykırı davranması durumunda kiraya veren, konut ve çatılı işyeri kirasında, en  az otuz gün süre vererek, aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceği konusunda yazılı bir ihtarda bulunur. Diğer kira ilişkilerinde ise, kiraya veren, kiracıya önceden bir ihtarda bulunmaksızın, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir.

Konut ve çatılı işyeri kirasında, kiracının kiralanana kasten ağır bir zarar vermesi, kiracıya verilecek sürenin yararsız olacağının anlaşılması veya kiracının bu yükümlülüğe aykırı davranışının kiraya veren veya aynı taşınmazda oturan kişiler ile komşular bakımından çekilmez olması durumlarında kiraya veren, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir.

III. Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu

MADDE 317- Kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödemekle yükümlüdür. Bu konuda yerel âdete de bakılır.

IV. Ayıpları kiraya verene bildirme borcu

MADDE 318- Kiracı, kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı ayıpları kiraya verene gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür; aksi takdirde bundan doğan zarardan sorumludur.

V. Ayıpların giderilmesine ve kiralananın gösterilmesine katlanma borcu

MADDE 319- Kiracı, kiralananın ayıplarının giderilmesine ya da zararların önlenmesine yönelik çalışmalara katlanmakla yükümlüdür.

Kiracı, bakım, satış ya da sonraki kiralama için zorunlu olduğu ölçüde, kiraya verenin ve onun belirlediği üçüncü kişinin kiralananı gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür.

Kiraya veren, çalışmaları ve kiralananın gezilip görüleceğini uygun bir süre önce  kiracıya bildirmek ve bunların yapıldığı sırada kiracının yararlarını göz önünde tutmak zorundadır.

Kiracının kira bedelinin indirilmesine ve zararının giderilmesine ilişkin hakları saklıdır.

E. Özel durumlar

I. Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması

1. Kiraya veren tarafından

MADDE 320- Kiraya veren, kiralananda, kira sözleşmesinin feshini gerektirmeyen ve kiracıdan katlanması beklenebilecek olan yenilik ve değişiklikler yapabilir.

Bu yenilik ve değişikliklerin yapılması sırasında kiraya veren, kiracının menfaatlerini gözetmekle yükümlüdür. Kiracının, kira bedelinin indirilmesine ve zararının giderilmesine ilişkin hakları saklıdır.

2. Kiracı tarafından

MADDE 321- Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasıyla kiralananda yenilik ve değişiklikler yapabilir.

Yenilik ve değişikliklere rıza gösteren kiraya veren, yazılı olarak kararlaştırılmış olmadıkça, kiralananın eski durumuyla geri verilmesini isteyemez.

Kiracı, aksine yazılı bir anlaşma yoksa, kiraya verenin rızasıyla yaptığı yenilik ve değişiklikler sebebiyle kiralananda ortaya çıkan değer artışının karşılığını isteyemez.

II. Alt kira ve kullanım hakkının devri

MADDE 322- Kiracı, kiraya verene zarar verecek bir değişikliğe yol açmamak koşuluyla, kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiraya verebileceği gibi, kullanım hakkını da başkasına devredebilir.

Kiracı, konut ve çatılı işyeri kiralarında, kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça, kiralananı başkasına kiralayamayacağı gibi, kullanım hakkını da devredemez.

Alt kiracı, kiralananı kiracıya tanınandan başka biçimde kullandığı takdirde kiracı, kiraya verene karşı sorumlu olur. Bu durumda kiraya veren, kiracısına karşı sahip olduğu hakları alt kiracıya veya kullanım hakkını devralana karşı da kullanabilir.

III. Kira ilişkisinin devri

MADDE 323- Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez. Kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz.

Kiraya verenin yazılı rızasıyla kira ilişkisi kendisine devredilen kişi, kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer ve devreden kiracı, kiraya verene karşı borçlarından kurtulur.

İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.

IV. Kiralananın kullanılmaması

1. Genel olarak

MADDE 324- Kullanıma elverişli bulundurulduğu sürece kiralanan, kiracının kendisinden kaynaklanan bir sebeple kullanılmasa veya sınırlı olarak kullanılsa bile kiracı, kira bedelini ödemekle yükümlüdür. Bu durumda, kiraya verenin yapmaktan kurtulduğu giderler kira bedelinden indirilir.

2. Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi

MADDE 325- Kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verdiği takdirde, kira sözleşmesinden doğan borçları, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracının bu sürenin geçmesinden önce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulması hâlinde, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları sona erer.

Kiraya veren, yapmaktan kurtulduğu giderler ile kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği veya elde etmekten kasten kaçındığı yararları kira bedelinden indirmekle yükümlüdür.

V. Takastan feragat yasağı

MADDE 326- Kiracı ve kiraya veren, kira sözleşmesinden doğan alacaklarını takas etme hakkından önceden feragat edemezler.

F. Sözleşmenin sona ermesi

I. Sürenin geçmesi

MADDE 327- Açık veya örtülü biçimde bir süre belirlenmişse, kira sözleşmesi bu sürenin sonunda kendiliğinden sona erer.

Taraflar, bu durumda, açık bir anlaşma olmaksızın kira ilişkisini sürdürürlerse, kira sözleşmesi belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür.

II. Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirimi

1. Genel olarak

MADDE 328- Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde taraflardan her biri, daha uzun bir fesih bildirim süresi veya başka bir fesih dönemi kararlaştırılmış olmadıkça, yasal fesih dönemlerine ve fesih bildirim sürelerine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Fesih dönemlerinin hesabında, kira sözleşmesinin başlangıç tarihi esas alınır.

Sözleşmede veya kanunda belirtilen fesih dönemine veya bildirim süresine uyulmamışsa, bildirim bir sonraki fesih dönemi için geçerli olur.

2. Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarında

MADDE 329- Taraflardan her biri, bir taşınmaza veya taşınır bir yapıya ilişkin kira sözleşmesini yerel âdette belirlenen kira döneminin sonu için veya böyle bir âdetin bulunmaması durumunda, altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir.

3. Taşınır kiralarında

MADDE 330- Taraflardan her biri, bir taşınıra ilişkin kira sözleşmesini üç gün önceden yapılacak fesih bildirim süresine uyarak her zaman feshedebilir.

Kiraya verenin meslekî faaliyeti gereği kiraya verdiği ve kiracının da özel kullanımına yarayan taşınır bir malın kiracısı, kira sözleşmesini, üç aylık kira dönemi sonu için en az bir ay önceden yapacağı bir fesih bildirimiyle sona erdirebilir. Bu durumda kiraya verenin, zararının giderilmesini isteme hakkı yoktur.

III. Olağanüstü fesih

1. Önemli sebepler

MADDE 331- Taraflardan her biri, kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hâle getiren önemli sebeplerin varlığı durumunda, sözleşmeyi yasal fesih bildirim süresine uyarak her zaman feshedebilir.

Hâkim, durum ve koşulları göz önünde tutarak, olağanüstü fesih bildiriminin parasal sonuçlarını karara bağlar.

2. Kiracının iflası

MADDE 332- Kiracı, kiralananın tesliminden sonra iflas ederse kiraya veren, işleyecek kira bedelleri için güvence verilmesini isteyebilir.

Kiraya veren, güvence verilmesi için kiracı ve iflas masasına yazılı olarak uygun bir süre verir. Bu süre içinde kendisine güvence verilmezse kiraya veren, sözleşmeyi herhangi bir fesih bildirim süresine uymaksızın hemen feshedebilir.

3. Kiracının ölümü

MADDE 333- Kiracının ölmesi durumunda mirasçıları, yasal fesih bildirim süresine uyarak en yakın fesih dönemi sonu için sözleşmeyi feshedebilirler.

G. Kiralananın geri verilmesi

I. Genel olarak

MADDE 334- Kiracı kiralananı ne durumda teslim almışsa, kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Kiracının, sözleşmenin sona ermesi hâlinde, sözleşmeye aykırı kullanmadan doğacak zararları giderme dışında, başkaca bir tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir.

II. Kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme

MADDE 335- Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa, kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak, teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek olan eksikliklerin ve ayıpların varlığı hâlinde, kiracının sorumluluğu devam eder. Kiraya veren, bu tür eksiklikleri ve ayıpları belirlediğinde, kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır.

H. Kiraya verenin hapis hakkı

I. Konusu

MADDE 336- Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.

Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar.

Hapis hakkı, kiracının haczedilemeyen malları üzerinde kullanılamaz.

II. Üçüncü kişilere ait olan eşya

MADDE 337- Üçüncü kişilerin, kiraya verenin kiracıya ait olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği eşya ile çalınmış, kaybolmuş veya başka bir biçimde malikinin elinden iradesi dışında çıkmış eşya üzerindeki hakları, kiraya verenin hapis hakkından önce gelir.

Kiraya veren, kiracı tarafından kiralanana getirilmiş olan taşınırların kiracının mülkiyetinde olmadığını kira sözleşmesi devam ederken öğrendiği hâlde, sözleşmeyi en yakın fesih döneminin sonu için feshetmezse, bu eşya üzerindeki hapis hakkını kaybeder.

III. Hakkın kullanılması

MADDE 338- Kiracı, taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediği takdirde, kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı, sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir.

Alıkoyma kararının konusu olan eşya, gizlice veya zorla götürülürse, götürülmelerinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir.

İKİNCİ AYIRIM

Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları

A. Uygulama alanı

MADDE 339- Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanır. Ancak bu hükümler, niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreyle kiralanmalarında uygulanmaz.

Kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümler uygulanır.

B. Bağlantılı sözleşme

MADDE 340- Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin kurulması ya da sürdürülmesi, kiracının yararı olmaksızın, kiralananın kullanımıyla doğrudan ilişkisi olmayan bir borç altına girmesine bağlanmışsa, kirayla bağlantılı sözleşme geçersizdir.

C. Kullanma giderleri

MADDE 341- Kiracı, konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa, ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanmakla yükümlüdür.

Giderlere katlanan taraf, bu giderleri ispat edici belgelerin birer örneğini, istem üzerine diğer tarafa vermek zorundadır.

D. Kiracının güvence vermesi

MADDE 342- Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse, bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz.

Güvence olarak para veya kıymetli evrak verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere, parayı vadeli bir tasarruf hesabına yatırır, kıymetli evrakı ise bir bankaya depo eder. Banka, güvenceleri ancak iki tarafın rızasıyla veya icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir.

Kiraya veren, kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili bir dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmemişse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür.

E. Kira bedeli

I. Genel olarak

MADDE 343- Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz.

II. Belirlenmesi

MADDE 344 - Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.

Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.

Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.

Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanır.

III. Dava açma süresi ve kararın etkisi

MADDE 345- Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir.

Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar.

Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.

IV. Kiracı aleyhine düzenleme yasağı

MADDE 346- Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.

F. Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin sona ermesi

I. Bildirim yoluyla

1. Genel olarak

MADDE 347- Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.

Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracı her zaman, kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler.

Genel hükümlere göre fesih hakkının kullanılabileceği durumlarda, kiraya veren veya kiracı sözleşmeyi sona erdirebilir.

2. Bildirimin geçerliliği

a. Şekil

MADDE 348- Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.

b. Aile konutu

MADDE 349- Aile konutu olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazlarda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedemez.

Bu rızanın alınması mümkün olmazsa veya eş haklı sebep olmaksızın rızasını vermekten kaçınırsa kiracı, hâkimden bu konuda bir karar vermesini isteyebilir.

Kiracı olmayan eşin, kiraya verene bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı sıfatını kazanması hâlinde kiraya veren, fesih bildirimi ile fesih ihtarına bağlı bir ödeme süresini kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirmek zorundadır.

II. Dava yoluyla

1. Kiraya verenden kaynaklanan sebeplerle

a. Gereksinim, yeniden inşa ve imar

MADDE 350- Kiraya veren, kira sözleşmesini;

1. Kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa,

2. Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve bu işler sırasında kiralananın kullanımı imkânsız ise,

belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya ilişkin genel hükümlere göre fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı dava ile sona erdirebilir.

b. Yeni malikin gereksinimi

MADDE 351- Kiralananı sonradan edinen kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir.

Kiralananı sonradan edinen kişi, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabilir.

2. Kiracıdan kaynaklanan sebeplerle

MADDE 352- Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşı, kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir.

Kiracı, bir yıldan kısa süreli kira sözleşmelerinde kira süresi içinde; bir yıl ve daha uzun süreli kira sözleşmelerinde ise bir kira yılı veya bir kira yılını aşan süre içinde kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa kiraya veren, kira süresinin ve bir yıldan uzun süreli kiralarda ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde, dava yoluyla kira sözleşmesini sona erdirebilir.

Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde oturmaya elverişli bir konutu bulunması durumunda kiraya veren, kira sözleşmesinin kurulması sırasında bunu bilmiyorsa, sözleşmenin bitiminden başlayarak bir ay içinde sözleşmeyi dava yoluyla sona erdirebilir.

3. Dava süresinin uzaması

MADDE 353- Kiraya veren, en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse, dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır.

4. Dava sebeplerinin sınırlılığı

MADDE 354- Dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümler, kiracı aleyhine değiştirilemez.

5. Yeniden kiralama yasağı

MADDE 355- Kiraya veren, gereksinim amacıyla kiralananın boşaltılmasını sağladığında, haklı sebep olmaksızın, kiralananı üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz.

Yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılması sağlanan taşınmazlar, eski hâli ile, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz. Eski kiracının, yeniden inşa ve imarı gerçekleştirilen taşınmazları, yeni durumu ve yeni kira bedeli ile kiralama konusunda öncelik hakkı vardır. Bu hakkın, kiraya verenin yapacağı yazılı bildirimi izleyen bir ay içinde kullanılması gerekir; bu öncelik hakkı sona erdirilmedikçe, taşınmaz üç yıl geçmeden başkasına kiralanamaz.

Kiraya veren, bu hükümlere aykırı davrandığı takdirde, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür.

6. Kiracının ölümünde sözleşmenin sürdürülmesi

MADDE 356- Ölen kiracının ortakları veya bu ortakların aynı meslek ve sanatı yürüten mirasçıları ve ölen kiracı ile birlikte aynı konutta oturanlar, sözleşmeye ve kanun hükümlerine uydukları sürece, taraf olarak kira sözleşmesini sürdürebilirler.