10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

24 Kasım günü Rus jetinin düşürülmesi ile başlayan diplomatik krizin ardından Türk inşaat sektörü tedirgin bir bekleyişin içine girdi. Süreci belirleyen soruları ve yanıtları sizler için derledik

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

1 Kasım seçimleriyle birlikte başlayan ve istikrarı ülkenin temel sorunlarının çözümünde "anahtar" kavram olarak gören iş dünyası, Rusya ile yaşanan krizin ardından tedirgin bir bekleyişin içine girdi. 24 Kasım'da Türkiye'nin Rus jetlerini düşürmesi ile başlayan ve 26 Kasım'da Rusya'nın tır konvoylarını vurması ile büyüyen kriz, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye İnovasyon Şampiyonları Ödül Töreni'nde yaptığı "Alsan ne olur, almasan ne olur!" açıklamalarıyla, iki ülke ilişkilerinde dip noktayı gösterdi. 

İş dünyası nerede, siyasiler nerede?
Türkiye-Rusya krizini yönlendiren siyasilerin, karşılıklı olarak nabız yükselten açıklamaları ise tedirginliğin daha da büyümesinden başka bir işe yaramadı. 24 Kasım'dan bugüne, Türk inşaat işçilerinin sınır dışı edilmesinden, büyük projelerin askıya alınacağı, konut satışlarında düşüşün yaşanacağı  ya da Rusya'da iş yapan Türk müteahhitlerin geleceği gibi konularda çok sayıda spekülasyon yapıldı. Sizler için süreci yönlendiren temel soruları yanıtladık:

Soru 1: Türkiye-Rusya Krizi nasıl doğdu; nasıl büyüdü?
Türkiye -Rusya krizi
24 Kasım'da Türkiye'nin sınır ihlali yaptığı gerekçesiyle Rus jetini düşürmesiyle başladı. İlk 24 saat, Rus jetinin Türkiye hava sahasına girip girmediğine yönelik karşılıklı iddialarıyla geçildi. Rusya 26 Kasım'da, tır konvoylarını vurarak gerilimi tırmandırdı. Rusya aynı gün, Türkiye'ye ambargo uygulayacağını ve ortak projelerin durdurulduğunu açıklarken, Türkiye'ye giren Rus vatandaşlarına "geri dönün" çağrısı yaptı. Rusya'nın 2 Aralık'taki Türkiye'nin IŞİD'den petrol aldığı görüntülerini yayınlamasına yanıt olarak Türkiye, Katar ile doğalgaz anlaşması imzaladı. 

 

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

 

Soru 2: Rusya'da çalışan inşaat işçileri, sınır dışı edilecek mi?
Hayır, edilmeyecek. Rusya'nın ambargo kararının hemen ardından gözler Rusya'da iş yapan inşaat firmalarına ve burada faaliyetlerini sürdüren inşaat işçilerine çevrildi.  Türkiye Müteahhitler Birliği gibi örgütleri dahi tedirgin eden, Türk inşaat işçilerinin bütününün sınır dışı edileceği yönündeki ilk açıklamalar, çok geçmeden revize edildi.  Rusya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Topilin, belli gereklilikleri yerine getiren işçilerin çalışmalarına devam edebileceğini açıkladı.

Soru 3: Türk İşçileri Rusya'da hangi koşullarda çalışmayı sürdürebilecek?
Rusya Hükümeti, firmalarına Türk vatandaşlarını çalıştırma ve çalışmakta olanlara da İş sözleşmelerini yenileme hakkı tanıdı. 1 Ocak'a kadar yapan Türk işçileri Rusya sınırları içinde çalışmaya devam edebilecek. Ancak bunun dışındaki işçiler sınır dışı edilecek...

 

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

 

Soru 4: Rusya'da kaç Türk işçisi çalışıyor? Rusya'nın Türkiye işçi kotası ne kadar?
Rusya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, ülkeden 30 bin civarında Türk çalışıyor. Türkiye Müteahhitler Birliği'ne göre, bunların yaklaşık 3'te 1'i, yani 10 bini inşaat sektöründe faaliyet gösteriyor. Rusya'nın Türkiye'den alacağı işçi kotası ise 60 bin civarında. 

Soru 5: Türkiye-Rusya ortak projeleri durduruldu mu?
Türkiye-Rusya arasında yürütülen ortak projelerden bir tanesi olan Türk Akımı projesinin durdurulmasının son yaşanan uçak krizi ile bir ilgisi bulunmuyor. Proje zaten sancılı bir şekilde ilerliyordu. Temmuz ayında Türk tarafı, Türkiye ile Rusya arasında yürütülen görüşmelerde bir ilerleme sağlanamadığını ve projenin askıya alındığını duyurmuştu. Bu kararın temel sebebi ise Gazprom şirketinin Türkiye'ye verdiği doğalgaz fiyatlarında anlaşma sağlanamamasıydı. Uçak krizinin Rusya ile birlikte geliştirilecek bir diğer ortak proje olan Akkuyu Nükleer Santrali'ne ne gibi etkileri olacağı ise henüz kestirilemiyor. Bir Rus kaynak tarafından yapılan açıklamada, projenin iptal edilmeyeceği fakat oldukça gecikebileceğinin altı çizildi. 

Türk akımı projesi hangi aşamada?

 

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

 

Soru 6: Rusya krizi, Türk müteahhitleri nasıl etkiledi?
Rusya'da iş yapan Türk müteahhitleri krizin kısa vadeli etkilerinden dolayı tedirginlik yaşıyor. Firmalar tek tek açıklama yapmaktan kaçınsa da Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Mithat Yenigün, müteahhitlik sektörünün süreçten olumsuz etkileneceğini ve Türk inşaat şirketlerinin de projelerini askıya alma ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor. Firmalar ise, Rusya'da iş yapma olanağının tıkanması halinde yeni pazar arayışına şimdiden girmiş durumda. Temel hedefler ise Ortadoğu ve Afrika...

Soru 7: Rusya krizinin konut sektörüne ilk etkisi ne oldu?
1 Kasım seçimlerinin ardından konut kredisi faizlerindeki bir düşüşle altın yılını yaşamayı hedefleyen konut sektörü, ani bir faiz şokuyla karşılaştı. Uzmanlar başta Rusya krizi olmak üzere konjonktürel etkilerin faizdeki yükselmenin temel nedeni olduğu hususunda ortak fikir bildirdi. Faizler bir hafta içerisinde yüzde 1.05-1.10 düzeyinden, 1.35'lere sıçradı. 

Konut kredisi faizleri fırladı!

 

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri

 

Soru 8: Rusya krizi konut satışını nasıl etkiler?
Rusya krizinin konut satışını küçük bir düzeyde de olsa, olumsuz yönde etkilemesi bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu Verileri'ne göre Ruslar, Türkiye'den en çok konut satın alan yabancılar arasında yer alıyor.  Ruslar, Ağustos 2015 döneminde 155, Eylül 2015 döneminde ise 115 konut satın almıştı.Bir diğer deyişle son üç aylık periyotta Rusların satın aldığı konut sayısı 500 adet düzeyinde... Ancak çok daha önemlisi, krize kadar bu ivmenin artış eğilimi göstermesiydi.

Ruslar son 3 ayda kaç konut satın aldı?

Soru 9: Rusya krizi en çok hangi bölgeleri etkiler?
Türkiye ile Rusya arasında yaşanan krizden en çok Antalya ve Mersin gibi güney illeri etkilenecek. Krizin kısa vadeli etkilerinin en yoğun olarak hissedildiği bu bölgelerin turizm ve konut satış alanında Ruslara ayırdığı pazar oldukça büyük. Mersin Emlakçılar Odası Başkanı Yavuz Selim Madenli, Rusya ile ilişkilerin acilen düzeltilmesinin önemine dikkat çekmiş ve Mersin için Rus pazarının büyük bir değer taşıdığını vurgulamıştı. 

Konut sektörü, hükümetten 2016'da ne bekliyor?

Soru 10: Siyasetçiler iş dünyasının kaygılarına yanıt veriyor mu?
Hayır. Reel sektörün iki taraf arasındaki ilişkilerin acilen düzeltilmesi ve normalleşme önerilerinin karşısına iki ülkenin yöneticileri de tansiyonu yükselten açıklamalarla çıkıyor. 4 Aralık'ta Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun "Özür dilemeyeceğiz!" açıklamalarına Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Alsan ne olur, almasan ne olur!" şeklindeki ifadeleri eklendi. 

 

10 soruda Rusya krizi ve inşaat sektörüne etkileri