Fukuşima'da çöken güvenlik Akkuyu'da sağlanır mı?

Akkuyu Nükleer Santrali ÇED raporu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Türkiye'ye geldiği tarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylandı. Onay ile birlikte 'nükleer santraller ve güvenlik' sorunları tartışılmaya başlandı.

Nükleer kaza sıklığı 2-23 yıl
Antalya Nükleer Karşıtı Platformun etkinliğinde konuşan Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Deniz Akgün, bir Dünya Sağlık Örgütü yayınına göre, atom santrallerinin atmosfere radyasyon sızıntısı yapacak denli büyük bir kazaya maruz kalma olasılığının 1/1.000 ile 1/10.000 düzeyinde bulunduğunu söyledi. Akgün: 'Dünya üzerinde 400'ün üstünde nükleer santral olduğu hesaba katılırsa, dünya genelinde Çernobil ve Fukuşima türü nükleer kaza oluşma sıklığı 2-23 yılda 1 olarak tahmin edilmektedir.' dedi.

Fukuşima ile güvenlik paradigmasının çöküşü
Konuyla ilgili bir açıklama yapan Antalya Nükleer Karşıtı Platformu da, Fukuşima gibi kazalarla birlikte, nükleer santrallerin güvenlik paradigmasının tamamen çöktüğünün altını çizdi. 'Greenpeace tarafından Japonya'da 100.000'i aşkın kişinin nükleer kaza sonrası kendilerine yeni bir hayat kurmayı sağlayacak finansal ve sosyal desteğe ulaşamadıkları belirtilmektedir. Fukuşima nükleer kazası sonrasında, devreye sokulması planlanan acil müdahale ve kurtarma planlarının da çalışmadığı görülmüştür.' diyen Platform, nükleer kazaların yaşanmaması durumunda da radyoaktif sızıntıların canlı yaşamını tehdit ettiğini vurguladı.

Kaza olmasa bile radyasyon yayılır
Antalya Nükleer Karşıtı Platformu tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: '
- Kanada Toronto'da bulunan nükleer santralin 11 km. yakınındaki kişilerde aynı ölçekte olmasa da Çernobil kurbanlarınınkine benzeyen sağlık sorunları gözlenmiştir.
- Hindistan'daki Rajasthan nükleer santrali yakınındaki köylerde solid tömörlerin oranının, uzaktaki köylerden 7 kat, göz sorunlarının ise 5 kat daha fazla olduğu bildirildi. Ayrıca Rajasthan atom santrali yakınlarında yaşayanların daha erken yaşlandığı gözlemlendi.

- ABD'de 60 nükleer reaktörün 55'inde 50-100 mil uzaklık aralığında göğüs kanseri ölüm riski ve düşük ağırlıklı bebek doğum riskinde artış olduğu tespit edildi. ABD'nin Wisconsin eyaletinde normal işleyen atom santrallerinin yakınında, rüzgar altı bölgelerde, 2.500 gramdan düşük ağırlıklı doğan bebeklerdeki ölüm hızı istatistiksel olarak belirgin şekilde artmış bulundu.
- Almanya'da Krümmel nükleer santralinin çevresindeki alanda 1989'dan sonra 15 yaşın altındaki çocuklarda, normal oranın 3-4 katı üzerinde 19 kan kanseri vakası tespit edildi.

İzmir'in Çernobil'i: Gaziemir
Bugün Türkiye nükleer santralleri olmamasına karşın nükleer atıklarla sorun yaşayan bir ülke durumundadır. TAEK 2007 yılında İzmir Gaziemir'de bulunan bir kurşun fabrikasında europium 152 isimli nükleer element olduğunu saptadı. Bu madde sadece nükleer santrallerde tespit ortaya çıkan bir maddeydi ve Gaziemir'e nasıl geldiği bilinmiyordu. İzmir Gaziemir'deki Aslan Avcı Kurşun Sanayi fabrikası çevresinde incelemeler yaptılar. Bulgular arasında bir noktada ölçülen 0,0003 milisivert/saat bulunuyor ki bu Fukuşima felaketinden sonra Japon hükümetinin çocuklar için koyduğu maksimum doz limiti 0.000018 milisivert/saat'in üzerindeydi.

Manisa'nın Çernobil'i: Köprüçay
Manisa'nın Köprübaşı ilçesine 4 kilometre uzaklıkta, 1970-1980 yılları arasında faaliyet gösteren uranyum cevher alanlarından ve işletme tesisinden, dünya genelinde izin verilen yıllık radyasyon değerinin tam 140 katı radyasyon ölçümü yapıldı. (11)

Aydın'ın Çernobili: Söke
Aydın'ın Söke ilçesi, Kısır köyünde de uranyum sondajları nedeniyle radyoaktif kirlilik yaşandığı bildirildi. 2014 yılı ortalarında yapılan ölçümlerde Kisir köyünün yaylası olan Osmankuyusu bölgesinin girişinden itibaren artmaya başlayan radyasyon değerlerinin sondaj yapılan alanlarda çok yüksek oranlara ulaştığı görüldü. Özellikle yörede yaşayan köylülerin 1958'li yıllarda İngilizler tarafından açıldığını söyledikleri alanlarda yapılan ölçümlerde 30, 41, 56 mikro sievert'e ulaşan değerlerde gama radyasyon ölçümleri gerçekleştirildi. İngiliz mühendislerin köylülere "Sakın bunlara dokunmayın" dediği uranyumlu taşların olduğu tepede ölçülen rakam tam 56.1 mikro sievert'e ulaştı. Ölçümü yapan bilim insanları bu değerin yıllık güvenli dozun 450 katı anlamına geldiğini belirttiler."dedi