Gayrimenkul pazarında ‘fiyatta dengeler’ değişecek

27 Şubat 2014 / emlakwebtv
Jones Lang LaSalle araştırma departmanı tarafından hazırlanan ve Türkiye’de perakende, ofis, lojistik ve otel sektörünün değerlendirildiği “Türkiye Gayrimenkul Pazarı Görünümü Şubat 2014” raporu, Ülke Başkanı Avi Alkaş, Yönetici Direktörü Nilgün Dil Erman ve Danışmanlık Hizmetleri Yardımcı Direktörü Burçin Sezen tarafından açıklandı.

“Türkiye Gayrimenkul Pazarı Görünümü” raporunda, Türkiye'de döviz piyasalarında son dönemde meydan gelen hareketliliğin gayrimenkul pazarını 2014 yılında fiyatlanma anlamında yeni bir dengeye yönlendireceği öngörülüyor. Mevcut politik kargaşanın ekonomi ve TL üzerindeki olası etkileri, yatırımcılar için endişe yaratmakla birlikte orta ve uzun vadede Türk pazarına olan yatırımcı algısının, Türkiye’nin güçlü ekonomik büyümesi ve demografik gücü sayesinde pozitif seyredeceği vurgulanıyor.
Raporda, ülkemizin e-ticaretteki gelişiminin perakende ile ilişkili lojistik pazarını harekete geçirdiği, Türkiye gibi önemli büyüme potansiyeli olan pazarlarda lojistik ve dağıtım pazarlarının önümüzdeki dönemde ciddi bir büyüme göstereceği öngörülüyor.

“Türkiye Gayrimenkul Pazarı Görünümü 2014” raporunun sonuçları şöyle: 
- 2013’ün 3. çeyreğinde gerçekleşen yüzde 4.4’lük büyümeyle orantılı olarak, hükümet yüzde 4 oranında devam eden güçlü bir büyümeyi işaret ederken, uluslararası kuruluşlar henüz Türkiye’deki mevcut iklimi göz önünde bulundurarak projeksiyonlarını gözden geçirmemiştir.

- 17 Aralık 2013’te hükümete yönelik yolsuzluk soruşturmaları ile başlayan politik belirsizlik mali piyasaları etkilemiş, o tarihten itibaren TL, EUR ve USD karşısında yüzde 14 değer kaybetmiştir.

- Kur dalgalanmalarının gayrimenkul pazarını 2014 yılında fiyatlama anlamında yeni bir dengeye yönlendireceği öngörülmektedir.

- Ofis ve perakende pazarındaki kiracılar kira teşvikleri talep etmekte, bu teşvikler döviz kuru sabitlemesi şeklinde gerçekleşmektedir. 

- Yatırım aktivitelerinin politik belirsizliğin ortasında yavaşladığı gözlemlenmektedir. Ancak, bu durumun Mart 2014 seçimlerine kadar geçici bir süreç olduğu ve mal sahiplerinin satmaya istekli olması halinde, bu durumun satın alma fırsatları yaratacağı düşünülmektedir.

- 2013 yılında konsolidasyon lojistik pazarını etkileyen ve büyüyen bir trend olmuştur ve bu trendin 2014 yılında pazarı şekillendirmesi beklenmektedir.

- Ortalama günlük oda fiyatındaki düşüşe rağmen, otel yatırım saati halen pazara çekilen yatırımcı ilgisinin varlığını göstermektedir.

İstanbul ofis pazarında öne çıkıyor 
Raporda, İstanbul'un Türkiye’nin en gelişmiş ve en hareketli ofis pazarı olma özelliğini koruduğu görülmektedir. 2013 yılında da birçok ulusal ve uluslararası firma, İstanbul ofis pazarına giriş yapmış ve bu durum ofis alanlarına olan talebin artmasını tetiklemiştir. Ofis pazarında birincil kira oranları 2012'nin 3. çeyreğinden beri 35 Euro m²/ay seviyesinde sabit kalmıştır. 2014 yılında da bu rakamın aynı seviyede kalacağı öngörülmektedir.

Raporu değerlendiren Jones Lang LaSalle Türkiye Yönetici Direktörü Nilgün Dil Erman, şöyle konuştu: "Kağıthane, Ümraniye ve Kozyatağı, ulusal ve uluslararası kurumlar tarafından en çok tercih edilen ofis alt pazarları olarak öne çıkmıştır. 2013 yılında Kadıköy-Kartal metrosunun tamamlanması ile birlikte MİA dışı Asya’da Kozyatağı, Küçükyalı ve Maltepe'nin öne çıktığı ancak bu bölgelerdeki ofis stoku kalitesinin hala düşük seviyede olduğu gözlenmektedir. 2013 yıl sonu itibariyle İstanbul MİA Bölgesi A tipi ofis pazarında boşluk oranlarının tamamlanan projelere bağlı olarak, geçtiğimiz yılla kıyaslandığında yüzde 4.5’tan yüzde 6 seviyesine yükseldiği görülmektedir.

2013 yılı dahilinde gerçekleşen kiralama işlem hacmi Haziran 2013’te başlayan politik eylemlerin olumsuz etkileri sebebiyle, 2012 yılına göre yüzde 12’lik bir düşüş göstermiştir. 2013’te kiralama işlemlerinin yüzde 52’si Asya yakasında, yüzde 39’u ise MİA'da gerçekleşmiştir. 2013 yıl sonu itibariyle mevcut A sınıfı ofis arzı geçen yıl aynı döneme göre 316.000 m² artış göstererek, 3.4 milyon m²’ye ulaşmıştır. İstanbul ofis pazarında şu anda yaklaşık 1.9 milyon m² inşaat halinde ofis stoku bulunmaktadır ve bu arzın 2016 yılsonuna kadar pazara girmesi beklenmektedir. Pazara girecek ofis arzının konumlandığı bölgeler Asya yakasında Kozyatağı, Küçükbakkalköy, Altunizade ve Tuzla, MİA dışı Avrupa yakasında Bomonti, Çağlayan ve Seyrantepe, MİA’da ise Levent ve Maslak’tır."