Geçmişten günümüze Fikirtepe

Fikirtepe’nin Afet Yasası kapsamına alınmasının hemen ardından yıkımlar ve yeni proje hazırlıklarına yönelik çalışmalar hızlanan Fikirpete'de geçmişte neler oldu

Geçmişten günümüze Fikirtepe


Fikirtepe’de ilk yaşam (ilkel yaşam) MÖ 6.400-5.800 yıllarında oldu. İkinci yerleşim dönemi ise MÖ 1000 yılarında ticaret kolonilerine ev sahipliği yaptı ve adı Halkedon (Bakır Ülkesi) olarak anıldı. Modern yerleşim ise 1700’lü yıllarda yaşandı. O zamanki ismi Fikir Tepesi idi.


Fikirtepe’nin güneyi deniz, kuzeyi bağ ve bostanlarla çevriliydi. Yani hem denizcilik hem de tarımcılık yapanlara ev sahipliği yapan ender bölgelerden biri olarak öne çıktı. Bizanslılar ‘Körler Ülkesi’ olarak nitelediği Kadıköy’den uzak dururken Osmanlı padişahları ve üst düzey yöneticilerinin sayfiye ve mesire yeri olarak kullanıldı.


Her iki tarafı vadilerle sınırlı olan ve Kurbağalıdere'ye doğru çıkıntı yapan alçak bir tepe olan Fikirtepe'nin, eski devirlerde denizle bağlantılı olduğu tahmin edilmektedir. Bazı bulgulara bakılırsa, eskiçağlarda Kalamış Koyu, Fikirtepe eteklerine dek uzanıyordu.


18. yüzyılda, Kurbağalıdere üzerinde yapılan kayık gezintilerinden, mesire yerlerindeki eğlencelerden söz edilirken ressam ve şairlerin ilham almak için Fikir Tepesi'ne gittiğine değinilir. 1876'da kısa süre tahta çıkan V. Murad'ın av köşkü Fikirtepe'nin neredeyse tek yapısı olma özelliğini 1950'lere kadar sürdürmüştür.


1950'lerden itibaren yoğun bir iç göçe sahne olan ve hızla bir gecekondu bölgesi haline gelen Fikirtepe, 1965'te Kadıköy İlçesi'ne bağlı bir muhtarlık olmuştur. İstanbul halkının mesire yeri olarak kullandığı çayırlar, çilek ve bamya tarlaları tahrip edilmiş ve yerlerini binlerce gecekondu almıştır.


1960 sonrası yeni düzenlemelere bağlı olarak Kadıköy ve çevresinde de bazı yeni mahalleler kurulurken, 1965'te şehir içinde kalan bucakların lağvedilmesine paralel olarak Kızıltoprak ve Erenköy bucakları da kaldırılarak yerlerine mahalleler oluşturulur. Aynı tarihte gecekondulaşmayla oluşmuş bulunan Fikirtepe ayrı bir mahalle olarak Kızıltoprak'tan ayrılır.


Günümüzde kuzeyde D 100 otoyolu,güneyde Kayışdağı, doğu’da Merdivenköy, batıda kurbağalıdere-Boğaziçi Köprüsü Yolu ile çevrili olan Fikirtepe’nin Kalamış Koyu’na uzaklığı 1.300 metre, Kadıköy Koyuna uzaklığı ise 2.000 metre.