İnşaat sektörünün performansı finansman sorunlarının baskısı altında

Türkiye gayrimenkul sektöründeki finansman problemi gün geçtikçe belirgin hale gelmeye ve sektörel araştırmalarda da kendini göstermeye başladı. Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği-Türkiye İMSAD tarafından hazırlanan Kasım 2017 dönemine ait Sektör Raporu'nda inşaat sektöründe canlılığın devam ettiği, buna karşın finansman sorunlarının risk oluşturmayı sürdürdüğüne dikkat çekildi. 

Talep seviyesi yılın en yüksek düzeyinde ama...

Kasım 2017 Sektör Raporu'nda inşaat işlerinde talep düzeyinin 2017 yılının en yüksek düzeyinde gerçekleştiğini ve bu durumun inşaat malzemesi sanayicisi için oldukça olumlu bir gelişme olduğu ifade edildi. Bu olumlu düzeyin Türkiye İstatistik Kurumu Verileri'nce de tekrar edildiğine dikkat çeken rapor, talep koşullarındaki olumlu havaya karşın, finansman sorunlarının önemli problem olarak mevcudiyetini koruduğu belirtildi. Raporda, bu problemin faaliyetleri kısıtlayan en önemli engel haline geldiği vurgulanırken, 2017 yılının en başında yaşanan sıkıntılı dönemlerdeki düzeye ulaşıldığı değerlendirmesine yer verildi. 

Finansman sorunlarını yaratan faktörler

Yaz ayları itibarıyla görece hafifleyen finansman problemlerinin son üç aylık periyotta yükseldiğine dikkat çeken Türkiye İMSAD raporunda, inşaat sektöründe faaliyetleri sınırlayan finansman sorunlarının nedenlerine de değinildi. Bu probleme yol açan ilk nedenin 2017 yılının ilk yarısında hızla genişleyen banka kredisi olanaklarının son aylarda önemli ölçüde sıkılaşması olarak gösterildi. Finansman olanaklarındaki daralmanın inşaat sektörünü olumsuz biçimde etkilediğine vurgu yapılan raporda: "Bir diğer neden faiz oranlarında ve döviz kurlarında görülen artışların yarattığı maliyet baskısı iken üçüncü neden üretici firmaların uyguladıkları kampanyaların yarattığı nakit sıkışıklığı oldu. Konut üretimi tarafında yüzde 5 peşinatlı, peşinatsız ve hatta 2019’a kadar ötelenen ödeme kampanyalı satışlar yoğun bir rekabet yaratırken nakit akışlarını da bozdu" ifadelerine yer verdi. Türkiye İMSAD raporunda ayrıca, gerçekleştirilen yoğun kampanyalar sebebiyle konut fiyat artışlarının sınırlı düzeyde kaldığı ve sektördeki finansman sorunlarının tüm iş ortaklarını olduğu kadan inşaat malzemesi sanayisi için de yakından izlenmesi gereken bir risk haline geldiğine dikkat çekildi.

Sanayi üretiminde büyük sıçrama

Diğer taraftan Türkiye İMSAD raporunda 2017 yılı Eylül ayında inşaat malzemesi sanayi üretiminde yaşanan sıçramaya da dikkat çekildi. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13.8 oranında artışa tanıklık eden Eylül ayında ayrıca, yılın en yüksek ikinci aylık üretim artışı da gerçekleşti. İç ve dış talebin istikrarlı bir biçimde artış yaşandığı bu dönemde, üretim artışında mevsimsellik ve baz etkisinin ödesinde iç dinamiklerin etkisinin rol oynadığı vurgulanırken: ".Eylül ayındaki üretim artışı ile birlikte Ocak-Eylül dönemi üretimi de geçen yılın yüzde 4,8 üzerinde gerçekleşti. "açıklamalarına yer verildi. Yine aynı dönemde inşaat malzemeleri alt sektörlerindeki sanayi üretiminin artış eğilimi kazandığına dikkat çekilirken:  "26 alt sektörden 22’sinde üretim geçen yıla göre artarken, 4 alt sektörde üretim geçen yıla göre geriledi. Ocak-Eylül döneminde ise 21 alt sektörde üretim geçen yılın üzerinde gerçekleşti..." denildi.  Diğer taraftan inşaat malzemeleri sanayisi alanındaki alt sektörlerde de yılın ilk 9 ayında önemli üretim artışı kaydedildi.