Konut satışları neden düştü?

2014 Ağustos sektör raporunda, konut satışlarında yaşanan düşüşü masaya yatıran İMSAD, kredi faizlerindeki artış ve siyasi istikrar beklentisinin konut fiyatlarındaki yükselmenin ana nedeni olduğunu vurguladı

Konut satışları neden düştü?

Türkiye İMSAD’ın 2014 Ağustos Aylık Sektör raporuna göre, 2014’ün ilk yedi ayında konut satışları yüzde 9,7 oranında geriledi ve yeni konut fiyatlarındaki yıllık fiyat artışı yüzde 5,2 oldu. Raporda, konut fiyatlarının inşaat malzemesi maliyetlerinden daha hızlı arttığına dikkat çekilirken, kredi faizlerindeki artış ve siyasi istikrar beklentisinin konut fiyatlarını yükselten önemli nedenlerden biri olduğu belirtildi. 

İlk 7 ayda yüzde 9.7 düşüş
Türkiye İMSAD’ın periyodik olarak her ay yayınladığı sektör raporunun 2014 Ağustos verilerine göre, konut satışları 2014 Temmuz ayında yaşanan yüzde 20,2 oranına ulaşan keskin düşüşle birlikte yılın ilk yedi ayında yüzde 9,7 oranında geriledi. Aynı dönemde yeni konut fiyatlarındaki fiyat artışı ise yüzde 5,2 oldu. İnşaat sektöründeki gerilemeye paralel olarak inşaat malzemeleri alt sektörlerinde de 2014 Haziran ayında üretim azaldı. Son dönemlerde malzeme sektörünün büyümesinde önemli payı olan ihracat artışı durağanlaştı, buna karşın ithalat 10 milyar doların altına düştü. 

Konut fiyatları, malzeme maliyetlerinden daha hızlı arttı
Konut fiyatlarının artışında  inşaat malzemesi maliyetlerindeki artışın birinci derecede etkili olmadığını belirten Türkiye İMSAD Başkanı Dündar Yetişener, kurum olarak bu konuda yaptıkları sektörel analiz çalışmasına dayanarak konut fiyatlarının inşaat malzemeleri maliyetlerinden daha fazla arttığını söyledi. Yetişener, sözlerine şöyle devam etti:

 “Türkiye’de konut maliyetlerini artıran en önemli unsurlar arasında, arz-talep dengesine dayanan ve bugün çok zor bulunması nedeniyle yükselen arsa fiyatları olduğunu belirtmek gerekir. Bu yıl kredi faizlerinde yaşanan artış da konut talebini sınırlamıştır. Tüketici üzerinde çok etkili olan döviz kurlarındaki ani artışlar ise hem tüketicinin güvenini hem de konut alım iştahını olumsuz etkilemiştir. Bu yıl ülke olarak yaşadığımız seçim atmosferi dolayısıyla oluşan ekonomi ve siyasi istikrar beklentisi de tüketicinin konut talebini ertelemesinde önemli bir etken olmuştur. Ancak siyasi belirsizliklerin ortadan kalması nedeniyle piyasaların beklentisi, yılın son çeyreğinde konut pazarının canlanacağı yönündedir.”

İnşaat malzemeleri alt sektörlerinde üretim geriledi
Türkiye İMSAD’ın 2014 Ağustos Aylık Sektör raporuna göre, 2014 Haziran ayında önemli inşaat malzemesi alt sektörlerinde gerçekleşen üretim, geçen yılın aynı ayına göre geriledi. İnşaat malzemeleri içinde önemli yer tutan çimento yüzde 5,3, hazır beton yüzde 10,6, düz cam yüzde 11,3, taş ve mermerler yüzde 16,6 ve plastik inşaat malzemeleri üretimi ise yüzde 2,9 oranında geriledi. Yılın ikinci çeyreğinde, inşaat malzemeleri sanayindeki üretimde zayıf bir büyüme görüldü.

İhracat artışı durağanlaştı, ithalat 10 milyar doların altına indi
Aynı raporda yer alan verilere göre, 2014 Haziran ayında inşaat malzemesi ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,7 oranında arttı ve 1,76 milyar dolar oldu. Böylece 2014 yılının ilk altı ayında inşaat malzemeleri ihracatı 10,99 milyar dolar olarak gerçekleşti ve yüzde 4,1 oranında artış gösterdi. Yılın ilk 6 ayından bu yana devam eden inşaat malzemesi ithalatındaki gerileme ise Haziran ayında da sürdü ve 9,9 milyar dolara indi. 

İlk yedi ayda konut satışları yüzde 9,7 oranında düştü
Raporda yer alan verilere göre, Türkiye’de konut satışlarında 2014’ün ilk aylarında görülen artışa karşın Temmuz ayında keskin bir küçülme yaşandı ve yüzde 20,2 oranında geriledi. Ocak-Temmuz dönemini kapsayan yılın ilk yedi ayda ise Türkiye’de konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,7 oranında gerileyerek 609 bin 877 adet oldu. Konut satışlarındaki gerilemenin yaz aylarında arttığı görüldü.

Yeni konut fiyatlarında 7 aylık artış yüzde 5,2 oldu
Yeni konut fiyatlarındaki artış ise 2014’te yavaşladı. Yılın ilk yedi ayında Türkiye’de yeni yapılan konutların fiyatları sadece yüzde 5,2 oranında arttı. Son olarak Temmuz ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10,8 oranında geriledi. Öte yandan son bir yılda yeni konut fiyatlarında en yüksek artış ise önceki aylarda olduğu gibi yüzde 12,2 oranı ile 3+1 tipi konutlarda görüldü.

Konut kredisi faizlerinde geç gelen gerileme
Konut kredisi aylık ortalama faiz oranları 2014 yılının ilk çeyrek döneminde artış eğilimi içine girmiş ve Mart ayında yüzde 1,10’a kadar yükselmişti. Nisan ayında ise durağanlaşan konut faiz oranları Mayıs ayından itibaren geriledi. Ortalama aylık konut kredisi faizi Haziran ayında yüzde 1,05’e, Temmuz ayında ise yüzde 1,02’ye indi. Ağustos ayında kademeli gerilemenin sürdüğü faiz ortalama oranı yüzde 1,0 olarak gerçekleşti. Bu oranın faizlerde gelinebilecek en son oran olduğu tahmin ediliyor. 

İnşaat maliyetleri ve konut fiyatlarının seyri
Türkiye İMSAD’ın TÜİK ve TCMB verilerine dayanarak yaptığı Konut Fiyatları, İnşaat Maliyetleri ve İnşaat Malzemesi Fiyatları sektörel analiz çalışmasına göre, konut satışlarında ve konut talebindeki gerilemede, konut fiyatlarındaki artış etkili değil. Analizde, konut fiyatlarındaki artışın temel nedenlerinin başında çok yüksek arsa fiyatları ve kentsel dönüşüm nedeni ile müteahhitlerin katlandığı ilave maliyetler olduğu belirtiliyor 

Analize göre; 2013 yılının ilk çeyrek döneminde inşaat malzemeleri maliyeti bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,9 oranında artarken, konut fiyatlarındaki artış yüzde 11,9 oldu. Kredi faizinin yüzde 9,5 oranında seyrettiği bu dönemde, konut satışları yüzde 89,1 oranında arttı ve 273,919 adet konut satışı gerçekleşti. 2014 yılının ilk ve ikinci çeyrek dönemlerinde de benzer bir seyir yaşandı. İnşaat malzemeleri maliyetleri 2014 yılının ilk çeyreğinde 12,1, ikinci çeyreğinde 11,9 oranında artış gösterirken, konut fiyatları 13,1 ve 13,6 oranında artış gösterdi. Konut kredi faizlerinin yüzde 12,4 ve 12,9 oranında seyrettiği bu dönemde, konut satışları 5,9 ve 9,5 oranında düştü ve ilk çeyrekte 257 bin 853 adet, ikinci çeyrekte ise 266 bin 923 adet konut satıldı.