Acele kamulaştırma nasıl olağan hale geldi?

Son günlerde basında sürekli taşınmazlara yönelik olarak Acele Kamulaştırıldı haberlerini okuyoruz. Acele Kamulaştırma nedir ki bu kadar çok yapılmaya başlandı ve aslında yapılan işlemler doğru bir şekilde ve amacına uygun mu yürütülüyor? Öncelikle Acele

Acele kamulaştırma nasıl olağan hale geldi?

Acele Kamulaştırma aslında Kamulaştırma Kanunu içerisinde yer alan ve “OLAĞANÜSTÜ DURUMLARA” özgü  bir kamulaştırma halidir. Buna göre; yurt savunması ihtiyacı nedeniyle acele olması nedeniyle Bakanlar Kurulu tarafından alınan bir kararla yapılan Acele Kamulaştırmada kıymet takdirinin yapılması dışındaki tüm işlemler alınan karardan sonra yürütülmektedir. Yani normal kamulaştırma halinde işlemlerin düzenli bir şekilde yürütülmesi esası varken Acele Kamulaştırma’da Bakanlar Kurulu kararı alır ve kıymet takdiri hemen yapılarak diğer işlemler buradan sonraya bırakılır. 

Kamulaştırma Kanunu Madde 27 – 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir. 

Acele Kamulaştırmada Bakanlar Kurulu tarafından alınan kararı uygulayacak olan idare hemen bir değer tespiti yaptıracaktır. Bu değer tespiti sonrasında ise belirlenen bedel bankaya bloke edilerek kararın kesinleşmesi beklenmeden taşınmaz idare adına tescil edilmektedir. Oysa ki aslında belirlenen bu bedel sadece bir tespite esas bedel olmakla idarenin kamulaştırmanın genel hükümlerinde yer alan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasını açması gerekmektedir. Uygulamada idarelerin delil tespiti bedelini yatırdıktan sonra tescil davasını açmadıkları görülmektedir. Bu durumda da vatandaşların kamulaştırmasız el atma sebebiyle tazminat davası açmaları gerekmektedir. Burada idarenin bedelin tespiti ve tescil davasını açmaması halini Yargıtay 6 aylık bir makul süre olarak öngörmektedir. Yani Acele Kamulaştırma kararından itibaren 6 ay içinde bedel tespiti ve tescil davası açılmaz ise kamulaştırmasız el atma davası açılabileceği belirtilmiştir. 

Gelelim asıl konumuza; Acele Kamulaştırma aslında madde metninden de anlaşılacağı üzere olağanüstü durumlarda, savaş, ağır ekonomik buhran gibi durumlarda uygulanması gereken bir düzenleme iken neden her durumda uygulanır bir hal almıştır. Sebebi gayet basittir; Acele Kamulaştırma Kamulaştırmasız El Atma’da olduğu gibi idarenin bir an evvel taşınmaza el koymasının en pratik yoludur. Mülkiyet hakkı ihlal edilmiş veya edilmemiş hiçbir düşünce burada yer almamaktadır. Tabi bu durum nedeniyle özellikle Danıştay çok açık bir şekilde birçok kararında 

“Anılan maddeye göre acele kamulaştırma hali istisnai olarak uygulanabilecek bir yöntem olarak düzenlenmiş olup Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olması halinde üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasının sağlaması amacıyla acele kamulaştırma yoluna başvurulabilmektedir. 2942 sayılı Yasanın 27 nci maddesinde acele kamulaştırılmasının uygulanabileceği durumların tek tek sayılmış olması karşısında uyuşmazlık konusu kamulaştırmanın anılan maddede sayılan durumlar kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.” Demiştir. 

İşte bu nedenlerle Kamulaştırma Kanununda yer alan kamulaştırma prosedürü uygulanmak yerine “OLAĞANÜSTÜ DURUMLARA” özgü kullanılması gereken ACELE KAMULAŞTIRMA yoluna gidilmesi sakıncalıdır. Danıştay iptalleri dışında açık mülkiyet hakkı ihlali oluşturabilecek bu durumlar nedeniyle Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde de tazminata mahkum olacağı aşikardır. Yerinde ve amaca uygun yasal düzenleme kullanılması idarenin lehine olacaktır.

Yazar: Ali Güvenç Kiraz 

 


Benzer Haberler

Acele kamulaştırma nedir?

Acele kamulaştırma nedir?

Yabancıya konut satışında altın dönem

Yabancıya konut satışında altın dönem

Türk iş dünyası Katar'ın küresel devleriyle buluşuyor

Türk iş dünyası Katar'ın küresel devleriyle buluşuyor

Kadıköy'ün merkezindeki köprü yıkılıyor

Kadıköy'ün merkezindeki köprü yıkılıyor

Çankaya Oran ihalesi 9 Kasım'da gerçekleşecek

Çankaya Oran ihalesi 9 Kasım'da gerçekleşecek

Cemil Candaş cinayeti davasında karar çıktı

Cemil Candaş cinayeti davasında karar çıktı

Kira artışlarında yeni kriter: TÜFE

Kira artışlarında yeni kriter: TÜFE

5 yılda çevre korumaya 133.4 milyar harcandı

5 yılda çevre korumaya 133.4 milyar harcandı

Kadınlar 2018'de en çok hangi kentten ev satın aldı?

Kadınlar 2018'de en çok hangi kentten ev satın aldı?

Çanakkale Köprüsü son durum: Açılış hedefi bir yıl önceye kaydı

Çanakkale Köprüsü son durum: Açılış hedefi bir yıl önceye kaydı

İnşaat sektörü 2018'de dip noktayı gördü

İnşaat sektörü 2018'de dip noktayı gördü

Antalya 'dan İzmir'e Yüksek Hızlı Tren

Antalya 'dan İzmir'e Yüksek Hızlı Tren

Ulaştırma Bakanı'ndan Havalimanı inşaatında ölen işçilerle ilgili açıklama

Ulaştırma Bakanı'ndan Havalimanı inşaatında ölen işçilerle ilgili açıklama

Mimarlardan Ankapark uyarısı: 'Zemin tema park  için uygun değil...'

Mimarlardan Ankapark uyarısı: 'Zemin tema park için uygun değil...'

İmrahor Millet Bahçesi ihalesi 18 Şubat'ta

İmrahor Millet Bahçesi ihalesi 18 Şubat'ta

İller Bankası'na yetki veren teklif TBMM'den geçti

İller Bankası'na yetki veren teklif TBMM'den geçti

Torba Yasa'dan ihaleler ve yüklenici firmalara ilişkin önemli düzenleme

Torba Yasa'dan ihaleler ve yüklenici firmalara ilişkin önemli düzenleme

Lüks sitede yıkım tartışması bitti

Lüks sitede yıkım tartışması bitti

Dünyanın En Güvenli Şehirleri listesine Türkiye'den 5 kent

Dünyanın En Güvenli Şehirleri listesine Türkiye'den 5 kent

Ankapark'a giriş ücreti ne kadar?

Ankapark'a giriş ücreti ne kadar?

Sektörde küçülme ve güven kaybı uyarısı

Sektörde küçülme ve güven kaybı uyarısı

Yabancıya konut satışında altın çağ: 1 yılda 40 bine yakın satış

Yabancıya konut satışında altın çağ: 1 yılda 40 bine yakın satış

Tüm sorunlara rağmen sektörden güçlü 2018 performansı

Tüm sorunlara rağmen sektörden güçlü 2018 performansı

İnşaat sektörünün istihdama katkısındaki düşüş sürüyor

İnşaat sektörünün istihdama katkısındaki düşüş sürüyor

Sağlıklı stok oranı için İstanbul'un 5, Türkiye'nin 4 yıla ihtiyacı var

Sağlıklı stok oranı için İstanbul'un 5, Türkiye'nin 4 yıla ihtiyacı var

EN ÇOK OKUNANLAR