Doların artan baskısı Türkiye'nin Akkuyu politikasını değiştirir mi?

Doların son dönemde TL üzerinde oluşturduğu baskı büyük tartışmalara neden olan Akkuyu Nükleer Santral projesinin geleceğini belirleyecek gibi gözüküyor. Kulislerde, anlaşmanın imzalandığı tarihten bugüne doların katettiği değerin, Türkiye'ye Akkuyu proje

Doların artan baskısı Türkiye'nin Akkuyu politikasını değiştirir mi?

Yakın ve orta vadede üç nükleer santral projesine ev sahipliği yapma yolunda kararlı adımlar atmaya çalışan Hükümetin yolu beklemediği bir faktör tarafından kesildi.  Türkiye için en yakın gözüken proje olarak, Akkuyu Nükleer Santrali'nde ekolojistlerin ve sivil toplum kuruluşlarının eleştirilerinden kaçmayı başaran yetkililer, ülke ekonomisinin kırılgan yapısı ve dış politikanın baskısıyla dolar/TL parametresini artık göz önünde bulunduracak gibi gözüküyor. Zira doların son çıkışıyla birlikte Akkuyu Nükleer Santrali, Hükümet için "uygun bir ticari yatırım" olma niteliğini de yitirmiş gözüküyor.

Bölgesel krizin Akkuyu üzerindeki etkisi
Kulislerde Türkiye'nin Akkuyu Nükleer Santrali'nden vazgeçmesine yol açabileceği yönündeki değerlendirmelerin arka planında, bölgesel bir finansal krizin etkisine yönelik analizler yer alıyor. Yapılan yorumların haklılık payı geçtiğimiz günlerde Rus şirketinin yüzde 49'luk Akkuyu hisselerinin satışına yönelmesi olgusuyla güçlenmiş gözüküyor. Kapsamlı yatırımlar yapma olanağını içine düştüğü finansal kriz nedeniyle yitirmiş gözüken şirketin hisse satışının muhatabı ise, Türkiye'nin mega projelerinin en popüler aktörü, Cengiz-Kolin-Kalyon konsorsiyumu oldu. Söz konusu grubun bu kadar ağır bir finansman arayışında ne denli başarılı olacağı sorusu gündemdeki yerini korumayı sürdürüyor. 

Türkiye'yi Akkuyu'dan soğutan faktör: Dolar
Akkuyu Nükleer Santrali'ni yapmaya aday öznelerinin 24-25 milyar doları bulması beklenen maliyeti karşılayamayacak duruma gelmesi bir tarafa, Türkiye, anlaşmanın içeriğinden kaynaklanan bir handikabın ağırlığını günden güne hissetmeye başladı. Anlaşmanın maddelerine göre Türkiye, yap-işlet-devret yöntemiyle inşa edilecek Akkuyu'dan 15 yıl boyunca alım garantisi sunmuştu. Anlaşmaya göre Rus şirketi santrali 60 yıl çalıştıracak ve ardından Türkiye'ye devredecekti.

Türkiye açısından, doğa ve insan yaşamı için büyük tehlikeler içeren bir merkez olmanın ötesinde-ki bu Hükümetin neredeyse hiç ilgi göstermediği bir faktör olarak duruyor-Akkuyu'yu ticari olarak elverişsiz bir yatırıma dönüştüren şey doların ani yükselişinin anlaşma koşullarını ağırlaştıran niteliğinden oluşuyor. Bu nitelikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

- Anlaşma koşullarına göre Türkiye Nükleer Santral'den 15 yıl süreyle ve kilovatsaat başına 12 dolar 35 sent üzerinden elektrik almayı taahhüt etmişti. 

- Söz konusu bedeller, anlaşmanın imza atıldığı dönem itibarıyla dahi oldukça pahalıydı. Zira Türkiye'de halen elektrik, kilovatsaat başına 4 ya da 5 dolar ortalamasında bir maliyete sahip.  Rüzgar enerji santrallerinden elde edilen elektrik ise 7 dolar 3 sent düzeyinde. Bu durumda da Nükleer Santral'den elde edilecek elektriğin alabildiğine pahalı olduğu zaten konuşulmaktaydı.

- Tüm bu itirazlara karşın Türkiye'yi zorlayan faktör doların TL karşısındaki hızlı değer artışı oldu. Şu sıralarda 3.45-3.46 seviyelerinde gezinmekte olan dolar, anlaşmanın imzalandığı dönemdeki kur dengesinin alabildiğine bozulduğunu gösteriyor. Zira bu dönemde dolar 1.50-1.60 seviyelerini gösteriyordu. Bu durumda da Rus şirketinin daha Santral kurulmadan zamlı elektrik satma olanağına sahip olduğu görüldü. 

Akkuyu Nükleer vazgeçilmez değil
Başta Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Enerji Bakanı Albayrak olmak üzere Türkiye'nin Nükleer Enerji Santralına sahip olmasının enerji açığının ve dışa bağımlılığın azaltılması açısından büyük öneme sahip olduğunu belirten en yetkili isimlerin, doların artışı karşısında anlaşmayı uygulamaya sokup sokmayacağı henüz net değil. Ancak kesin olan şu: Akkuyu Nükleer Santral koşulları ilk kez Türkiye açısından bu denli elverişsiz bir konuma ulaştı ve yine ilk kez Akkuyu'nun hiç de vazgeçilemez olmadığı yönündeki görüşler  bu denli net biçimde dile getirilmeye başlandı. 


Yazar: Göktuğ Halis

Benzer Haberler

Yabancıya konut satışında altın dönem

Yabancıya konut satışında altın dönem

Türk iş dünyası Katar'ın küresel devleriyle buluşuyor

Türk iş dünyası Katar'ın küresel devleriyle buluşuyor

Kadıköy'ün merkezindeki köprü yıkılıyor

Kadıköy'ün merkezindeki köprü yıkılıyor

Çankaya Oran ihalesi 9 Kasım'da gerçekleşecek

Çankaya Oran ihalesi 9 Kasım'da gerçekleşecek

Güncel Konut Kredisi Faiz Oranları: Bankaların tekliflerindeki düşüş sürüyor

Güncel Konut Kredisi Faiz Oranları: Bankaların tekliflerindeki düşüş sürüyor

Riskli mahallede toplu yıkım için geri sayım

Riskli mahallede toplu yıkım için geri sayım

İnşaat cirolarında son durum: Düşüş sürüyor

İnşaat cirolarında son durum: Düşüş sürüyor

İnşaat sektörünün istihdama katkısındaki düşüş sürüyor

İnşaat sektörünün istihdama katkısındaki düşüş sürüyor

THY'den İstanbul Havalimanı'na ortaklık açıklaması

THY'den İstanbul Havalimanı'na ortaklık açıklaması

İstanbul Banliyö Hattı Son Durum:  Geri sayım başladı...

İstanbul Banliyö Hattı Son Durum: Geri sayım başladı...

Tartışılan otel yetkilisinden açıklama: Bölge imara açık

Tartışılan otel yetkilisinden açıklama: Bölge imara açık

İstanbul ofis pazarında son durum:  Arz-talep dengesizliği

İstanbul ofis pazarında son durum: Arz-talep dengesizliği

Doğuş'un Manhattan'daki Oteli'ne Bilgili'den 103 milyon dolar

Doğuş'un Manhattan'daki Oteli'ne Bilgili'den 103 milyon dolar

Ankara'nın ilk millet bahçesi açıldı

Ankara'nın ilk millet bahçesi açıldı

Rize-Artvin Havalimanı'nda 2020 hedefinden sapma yok

Rize-Artvin Havalimanı'nda 2020 hedefinden sapma yok

Hazine'den yeni kira sertifikası ihracı

Hazine'den yeni kira sertifikası ihracı

Sakarya Karasu'da gayrimenkul fiyatlarındaki artış sürüyor

Sakarya Karasu'da gayrimenkul fiyatlarındaki artış sürüyor

Çelik ihracatında negatif beklenti yükseliyor

Çelik ihracatında negatif beklenti yükseliyor

Çimentoya zam tartışması daha güçlü geldi

Çimentoya zam tartışması daha güçlü geldi

Aydın-Denizli otoyolu için teklifler Mart'ta alınacak

Aydın-Denizli otoyolu için teklifler Mart'ta alınacak

Batı Antalya Havalimanı'nda hedef 2022

Batı Antalya Havalimanı'nda hedef 2022

Yabancıya satışta güvenlik bölgesi sorgusu kalktı

Yabancıya satışta güvenlik bölgesi sorgusu kalktı

Hemşin kentsel dönüşümü için ilk adım atıldı

Hemşin kentsel dönüşümü için ilk adım atıldı

Evim Türkiye'de hedef tuttu mu?

Evim Türkiye'de hedef tuttu mu?

Yeni AKM için son 2 yıl

Yeni AKM için son 2 yıl

EN ÇOK OKUNANLAR