Geçmişten günümüze tarihi Yeldeğirmeni Mahallesi

Kadıköy'ün çok fazla bilinmeyen semti olan Yeldeğirmeni, son yıllarda gençlerin ve yabancıların vazgeçemediği semti olmuş durumda. İşte geçmişten günümüze tarihi Yeldeğirmeni Mahallesi... 

İstanbul'un en eski ve tarihi semtlerinden olan Kadıköy Yeldeğirmeni, Haydarpaşa Garı, Halitağa Caddesi, Ayrılık Çeşmesi Mezarlığı ve Marmara Denizi'nin tam ortasında kalıyor. Kadıköy'deki neredeyse bütün yollardan ulaşılabilen semt, ne kadar içeride olursa olsun aslında merkezi bir bölge olarak biliniyor. Sokaklara dağılmış kafeleri, apartman duvarlarında yer alan resimleri, mahalle fırını, bakkalı ve mahallenin kedileri ile Yeldeğirmeni, yoldan geçeni bile başka bir dünyadaymış gibi hissettiriyor. Tarihi evlerin zamana meydan okuyan görüntüsü ile bilinen Yeldeğirmeni'nde cumbalı evlerle de karşılaşabilirsiniz. 

Yerleşime açılmadan önce, Osmanlının Süvari Birlikleri Haydarpaşa Çayırında talim yaparmış. 15. ve 16. yüzyılda bölgede köşklerin var olduğu bilinse de kesin bir bilgi bulunmuyor. Yeldeğirmeni'ne 1774-1789 yılları arasında I. Abdülhamit tarafından dört tane yel değirmeni yapılmış ve semt adını oradan almış. 

İlk postanenin açıldığı semt olarak bilinen Yeldeğirmeni Mahallesi Kadıköy'de 1789-1807 yıllarında, III. Selim zamanında sokaklar oluşmaya başlamış. 1845 yılında ise I. Abdülmecit tarafından Kadıköy'ün ilk postanesi hizmet vermeye başlamış. 1800'lü yıllarda yerleşimin hızlandığı Yeldeğirmeni'nde 1872 yılında Kuzguncuk'taki yangından sonra vatandaşların gelmesi ile apartmanlaşma başlamış. 

Yığma taş veya tuğladan yapılan ve Art-Nouveau süslemelerle donatılan Yeldeğirmeni apartmaları günümüze kadar ayakta kalmış. Bunun yanında ahşap evler ise yıkılmış, yerine betonarme apartmanlar yapılmıştır. 5 yıl öncesine kadar ara sokaklarında gezerken tedirgin eden semt, şimdilerde sokaklara taşan kafeleri ve mekanları ile sokaklarda sohbet edenlerin, tarihi yaşamak isteyenlerin uğrak yeri olmuş durumda. 

Marketten çok mahalle bakkalının bulunduğu tarihi Yeldeğirmeni Mahallesi'nde, mahalle hayatını gönlünüzce yaşayabileceğiniz bakkal, kasap, manav ve fırın hala günümüze meydan okur durumda. Tabi bunda mahallelinin de etkisinin büyük olduğu söylemeden olmaz. 

Hayal gücünü sokağa aktaran semt, binaların duvarlarındaki sanat eserleri ile de biliniyor. Sanatçıların katılımı, Kadıköy Belediyesi ve Çekül Vakfı'nın desteği ile 2012 yılında ilki düzenlenen ''Mural-ist'' festivali ile Kadıköy Yeldeğirmeni Mahallesi'nde pek çok duvar, Mural denilen büyük resimler ile süslenmiş. 

Yeldeğirmeni'nin merak edilen ve en güzel binalarından biri sayılan Macit Erbudak Sokağı'ndaki Sünget Apartmanı ise, Haydarpaşa Garı'nı yapan Alman mühendislerin, inşaat sırasında kendilerine konaklamak için lojman olarak yaptıkları bir apartmandır. 

Bir zamanlar ise Gayr-i Müslimlerin uğrak yeri olan Yeldeğirmeni'nde, bir sinagog, bir kilise bir de Rasim Paşa Camiisi bulunuyor. Aslında semt, üç dinin kutsal mekanlarını bir arada barındırıyor. 1895 yılında manastır, okul ve kilise olarak kullanılan Notre Dame de Rosaire Kilisesi ise, Kadıköy Belediyesi tarafından restore ettirilerek Sanat Evine dönüştürüldü.