Kıbrıs'ın turizm cenneti 43 yıldır kapalı

Bir zamanların en ünlü turizm cenneti olan Maraş, dünya starlarının uğrak noktalarından birisiydi. Marliyn Monroe'dan Sophia Loren'e kadar pek çok ünlü ismin tatilini geçirdiği yer olan Maraş, 43 yıldır kapalı... Kapalı Maraş yani Varosha'da yaşayan halk iç savaş ve harekat sonrasında evlerini ve dükkanlarını arkalarına bakmadan terketmek zorunda kaldılar. Şimdilerin hayalet şehri Maraş'ın bir zamanların en popüler tatil mekanı olduğunu biliyor muydunuz? 

Kıbrıs'ın Mağusa ilçesinde bulunan Maraş, dünyanın en lüks turizm merkezlerinden biriydi. Kıbrıs'ın bu gözde bölgesi Maraş'ın Yunanca ismi ise Varosha'dır. 13 Ağustos 1974 yılında İkinci Kıbrıs Harekatı ile Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından ele geçirilmiş, anlaşmalar sonrasında ise kimseye yar olmayarak yerleşim ve iskana kapatılmıştır. 

1974 yılı öncesinde Akdeniz'in en ünlü tatil merkezlerinden biri olan Maraş, Kıbrıs'ı ikiye ayıran Yeşil hat tampon bölgesindedir. Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile orduevi yanında bulunan kız öğrenci yurdunda kalan öğrenciler dışında içeriye giriş tamamen kapalıdır. 

Sadece arazi değeri 100 milyar doları aştığı tahmin edilen şehrin turizm yapılanması 1960 yıllarında başlamıştır. 6,5 kilometre uzunluğundaki deniz kıyısında boydan boya uzanan Maraş'ın, 1970'lerde adanın yüzde 50 üzeri oranda oteli bulunuyordu. Sadece Maraş'ın otel yatak sayısı, bugünkü KKTC'deki toplam otel yatak sayısına eşitti. 

Maraş, 45 otel, 60 apartman otel ile toplam 10 bin üzeri yatak kapasitesine sahipti. Şehirde 3000 civarı büyüklü küçüklü ticari iş yeri, 99 eğlence merkezi, 25 müze, 24 sinema ve tiyatro, 21 banka, 2 spor tesisi bulunuyordu. 

1970 - 1974 yılları arasında en popüler dönemini yaşayan Maraş'a uğrayan ünlüler arasında Sophia Loren, Elizabeth Taylor, Richard Burton, Brigitte Bardot gibi sanatçılar yer alıyordu. 

Bir rivayete göre, Maraş'ta bulunan ve İngiliz Kraliyet ailesinin yaptığı Golden Sands Hotel dünyanın ilk 7 yıldızlı oteliydi. Otelin içinde ulaşımı sağlayan bir raylı sistem bulunmaktaydı. Ayrıca arabayla otele girdikten sonra direkt odalara çıkmak mümkündü. Basamaklar ise altın kaplıydı. 

Şehir genelinde 4469 ev, 143 resmi daire, 9 kilise, türbe ve mezarlık, 8 okul bulunuyordu. Bu bölge tek başına özellikle 1973 yılında Kıbrıs'ın turizm sektöründeki toplam gelirinin yüzde 53,7'sini sağlıyordu. 

Türkiye'nin 1974 yılındaki ikinci askeri müdahalesinden sonra Maraş, TSK ve BM askerlerinin dışında sivil kalka tamamen kapatıldı. Takas amaçlı siyasi koz olarak tutulan bölge, savaşın ve anlaşmazlıkların simgesi olarak 43 yıldır kapalı duruyor. 

Şehirde bulunan yapılar ise geçen zamanla birlikte çürümüş, harabeye dönüşmüş ve yağmalanmış durumda. 39 bin nüfuslu kentsel yaşam kalitesinin oldukça yüksek olduğu yerde artık hayvanlar bile zor yaşıyor. 

BM askerleri tarafından özel koruma altına alınan ve düzenli olarak bakımı yapılan üç bina dışında tüm binalar kaderine terk edilmiş durumda. Kapalı Maraş'taki otel ve işyeri binalarının büyük bir bölümü uluslararası kurum ve kuruluşları yatırımları ile inşa edilse bile toprakları hala Kıbrıs halkına aittir. 

Bölgenin geneli Kıbrıs Türk Evkaflarından Abdullah Paşa Vakfı, Lala Mustafa Paşa Vakfı ve Tekkelitika Vakfı'nındır. Hatta tapulu malı olduğu söylenmektedir. 1970'li yıllarda Türkiye'nin merdaneli makine ile çamaşır yıkadığı zamanlarda Maraş'ta tam otomatik çamaşır makinesi kullanılıyordu. Siyah beyaz televizyonlar yaygındı ve buzdolabı asla lüks sayılmıyordu.