Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

İstanbul'un Anadolu Yakası'nda bir tepede duran dört kuleli Selimiye Kışlası, tüm heybetiyle İstanbul'u selamlıyor...

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

İlk olarak, III. Selim döneminde yeni kurulan Nizam-ı Cedid askerleri için ahşap olarak inşa edilen Selimiye Kışlası, Yeniçeriler'in 'kazan kaldırıp' isyan etmeleri sonucunda yıkılmış. II. Mahmut devrinde kagir olarak yeniden yapılan kışla Sultan Abdülmecid zamanında iki defa yenilenmiş. 

Boğaz'ın iki yakasını da süsleyen bazı yapıların da projesine imza atan Balyan Kardeşlerden Mimar Krikor Balyan tarafından çizilen Selimiye Kışlası, 200 metreye 267 metre ebatlarında ortasında büyük bir avlu olan dikdörtgen şeklindedir. Boğaz'a doğru eğimli bir arazi üzerinde kurulan yapı, denize paralel olmayacak şekilde yapılmış. Yapının bodrum katlarının üzerinde üç kat yer alır ve dört köşesinde yedişer katlı birer kulesi vardır. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Büyüklüğü ile ilgili ise çeşitli söylentiler vardır. Bir söylentiye göre ise iki kardeş aynı yıllarda aynı yerde üç yıl askerlik yapmış ve birbirlerini hiç görmemiş, karşılaşmamışlardır. Dönemin padişahı Abdülmecid, Selimiye Kışlası'nı 1854 yılında, Kırım Savaşı'nda yaralanan askerlerin tedavisi için Osmanlının müttefiki olan İngiliz askerlerine tahsis etmiş. Aynı yıl ise yaralı İngiliz askerlerine bakmak için İngiltere'de İstanbul'a hemşireler gelmiş. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Bu hemşirelerden biri de askerler tarafından Lambalı Kadın olarak çağrılan Florance Nightingale'dir. Kolera salgını sırasında, yaralı hastaların arasında dolaşırken hep elinde bir lamba taşıdığı için, askerler tarafından Lambalı Kadın olarak adlandırılmış. Sabrı ve sevgisi ile de pek çok hastaya şifa ve moral kaynağı olmuş. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Daha küçük yaşlardayken hastanelerde hastalara ilgi gösterilmediğini düşünerek hasta bakıcı olmak isteyen Nightingale'in bu isteğine ailesi izin vermez. Çünkü o dönemlerde hasta bakıcılık hiçbir işi olmayan kızların yaptığı pis bir iştir. Ailesine ne kadar baskı yapsa da kabul ettiremeyen Florence Nightingale, hasta bakıcılığı meslek haline getirmek ister ancak ülkenin bakanlarından izin alamaz. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Savaştan sonra da kendisini bu mesleye adayan ve hemşirelik mesleğinin kurucusu Florence Nightingale, Londra'da bir hemşirelik okulu açar. 1907 yılında ise İngiltere Liyakat Nişanı alan ilk kadın olur. Bu yüzden hepimizin kışla olarak bildiği Selimiye Kışlası, sağlık alanında da bir ilke imza atmıştır. Kışlanın kulelerinden birinde yer alan Florence Nightingale ve beraberindeki hemşirelerin kaldığı oda günümüzde müzeye dönüştürülmüştür. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Birinci Dünya Savaşı sırasında kışla yeniden orduya verilir. Cumhuriyetten sonra ise bir süre tütün deposu, 1959-1963 yılları arasında ise askeri ortaokul olarak kullanılır. 1963 yılında onarılarak Birinci Ordu Karargahı haline getirilir. Sıkıyönetim dönemlerinde ise kışlada askeri mahkeme görev yapar. Aynı zamanda da askeri tutuk evi olarak da kullanılır. 12 Eylül döneminin ise pek çok acı hatırası bu kışlada saklıdır. 

 

Selimiye Kışlası ve Lambalı Kadın Florence Nightingale

 

Türk mimarisinde, İstanbul'un görünümünü değiştiren ilk yapılardan olan Selimiye Kışladı, hala I. Ordu Komutanlığı Merkezi olarak kullanılsa da müze bölümleri ile de ziyaretçi kabul ediyor. Kışlada, hem Selimiye Askeri Okulu Müzesi'ni hem de Florence Nightingale Müzesi'ni ziyaret edebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken ise iki gün önceden I. Ordu Komutanlığı'na kimlik fotokopisi ve gezi saatlerini bildiren bir faks çekmek.